Di­as­por­da in­for­ma­si­ya kom­mu­ni­ka­si­ya is­tək­lə­ri

16.10.2018 19:25
631
Di­as­por­da in­for­ma­si­ya kom­mu­ni­ka­si­ya is­tək­lə­ri

Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­nin təb­li­ğin­də müa­sir in­for­ma­si­ya kom­mu­ni­ka­si­ya tex­no­lo­gi­ya­la­rı­nın (İKT) tət­bi­qi di­as­por qu­ru­cu­lu­ğu işi­nin key­fiy­yət­cə tək­mil­ləş­di­ril­mə­si, xal­qı­mı­zın ta­ri­xi və müa­sir hə­ya­tı ilə bağ­lı mə­lu­mat­la­rın dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti­nə çat­dı­rıl­ma­sı me­xa­nizm­lə­ri­nin müa­sir­ləş­di­ril­mə­si məq­səd­lə­ri­nə xid­mət edir.


İn­for­ma­si­ya kom­mu­ni­ka­si­ya tex­no­lo­gi­ya­la­rı­nın ic­ti­mai hə­ya­ta tə­sir im­kan­la­rı­nın yük­sə­lən xət­lə in­ki­şa­fı di­as­por qu­ru­cu­lu­ğu pro­se­sin­də bu ta­ri­xi nai­liy­yə­tin da­ha ge­niş miq­yas­da tət­bi­qi­ni zə­ru­rə­tə çe­vi­rir. Bu sa­hə­də Azər­bay­can di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın əsas fəa­liy­yət is­ti­qa­mət­lə­ri mü­əy­yən olu­nub. Müa­sir İKT-nin im­kan­la­rın­dan is­ti­fa­də et­mək­lə dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı ara­sın­da iki və çox­tə­rəf­li əmək­daş­lı­ğın qu­rul­ma­sı, təc­rü­bə mü­ba­di­lə­si­nin apa­rıl­ma­sı, azər­bay­can­lı­la­rın in­tel­lek­tu­al po­ten­sia­lı­nın ümum­mil­li mə­na­fe­lə­rin re­al­laş­dı­rıl­ma­sı üçün sə­fər­bər edi­lib.


Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si xa­ric­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rın tə­sis et­di­yi di­as­por təş­ki­lat­la­rı­na on­la­rın elekt­ron və so­si­al me­dia­da işi­ni güc­lən­dir­mək məq­sə­di­lə in­for­ma­si­ya kom­mu­ni­ka­si­ya tex­no­lo­gi­ya­la­rı sa­hə­sin­də ödə­niş­siz tex­ni­ki dəs­tək tək­lif edir. Ko­mi­tə bil­di­rib ki, xa­ric­də­ki di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın in­ter­net sayt­la­rı­nın ha­zır­lan­ma­sı, e-poçt xid­mət­lə­ri­nin ya­ra­dıl­ma­sı və di­gər in­no­va­tiv mə­sə­lə­lər­də, elə­cə də so­si­al me­dia­da mar­ke­tinq işi­nin təş­ki­li­nə da­ir dəs­tək gös­tə­rə­cək ("olay­lar.az").


Nyu-York Azər­bay­can Evi­nin rəh­bə­ri Mi­nəv­vər Va­ha­bo­va bil­di­rir ki, di­as­por işin­də və ümu­miy­yət­lə, dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı­nın fəa­liy­yə­ti­nin ic­ti­ma­iy­yə­tə çat­dı­rıl­ma­sı mə­sə­lə­sin­də İKT-nin ro­lu da­nıl­maz­dır: "Müa­sir dövr­də bü­tün sa­hə­lər­də İKT-dən mak­si­mum is­ti­fa­də olun­ma­lı­dır. Mə­nim fik­rim­cə, di­as­po­ru­mu­zun fəa­liy­yə­tin­də İKT-nin işi hə­lə də is­tə­ni­lən sə­viy­yə­də in­ki­şaf et­mə­yib. Bir­mə­na­lı şə­kil­də hal-ha­zır­da müx­tə­lif öl­kə­lər­də fəa­liy­yət gös­tə­rən Azər­bay­can di­as­po­ru­nun bir mər­kəz­dən ida­rə olu­nan in­ter­net şə­bə­kə­si­nə, TV və ya müx­tə­lif sayt­la­ra eh­ti­ya­cı var. Və­tən­də ke­çi­ri­lən qu­rul­tay, fo­rum və di­gər təd­bir­lər­də iş­ti­rak edən di­as­por nü­ma­yən­də­lə­ri son­ra­dan müx­tə­lif so­si­al şə­bə­kə­lər va­si­tə­si­lə əla­qə sax­la­yır və bir-bir­lə­ri­nin fəa­liy­yə­tin­dən, az da ol­sa, xə­bər­dar olur. Hal­bu­ki bu fəa­liy­yət­lə­ri da­ha ge­niş təb­liğ et­mək olar və müx­tə­lif öl­kə­lər­də ya­şa­yıb fəa­liy­yət gös­tə­rən di­as­por təş­ki­lat­la­rı bir-bir­lə­ri­nin təc­rü­bə­sin­dən is­ti­fa­də et­mək im­ka­nı əl­də et­miş olar. İKT-nin im­kan­la­rın­dan ge­niş is­ti­fa­də edə­rək di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nı bir "çə­tir" al­tın­da bir­ləş­dir­mək müm­kün­dür".

Al­man-Azər­bay­can Dost­luq Cə­miy­yə­ti­nin səd­ri Nai­bə Ha­cı­ye­va qeyd edir ki, Azər­bay­ca­nın təb­li­ği və ta­nın­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də in­ter­net­dən is­ti­fa­də olun­ma­sı va­cib amil­dir: "İn­ter­ne­tin min­lər­lə xid­mət və im­kan­la­rı var, dü­şü­nü­rəm ki, di­as­po­ru­muz Azər­bay­ca­nın ta­nın­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də bun­lar­dan is­ti­fa­də et­mə­li və in­ter­ne­tin da­ha fay­da­lı is­ti­qa­mət­lə­ri üzə çı­xa­rıl­ma­lı­dır. Ey­ni za­man­da di­as­por təş­ki­lat­la­rı öz­lə­ri­nin sayt­la­rı­nın ya­ra­dıl­ma­sı işi­ni ak­tiv­ləş­dir­mə­li­dir­lər. Bu sayt­lar da şə­bə­kə­ləş­mə­li­dir. O sayt­la­rın ka­ta­lo­qu ol­ma­lı­dır ki, di­as­por­la məş­ğul olan in­san­lar üçün ələ­ça­tan ol­sun. Di­as­po­ru­mu­zun so­si­al şə­bə­kə­lər­dən is­ti­fa­də­si­nə gə­lin­cə, di­as­por təş­ki­lat­la­rı­mız so­si­al şə­bə­kə­lə­rin im­kan­la­rın­dan sə­mə­rə­li is­ti­fa­də et­mə­li­dir­lər. Bil­di­yi­miz ki­mi, ha­zır­da ən ak­tiv vir­tu­al təb­li­ğat for­ma­la­rın­dan bi­ri də so­si­al şə­bə­kə­lər­dir. An­caq, mən­cə, in­di­ki za­man­da bu ba­xım­dan di­as­po­ru­mu­zun fəa­liy­yə­ti qə­na­ət­bəxş de­yil. Di­as­por üzv­lə­ri­miz, əsa­sən, "Fa­ce­bo­ok"da cəm­lə­şib­lər. Di­gər so­si­al şə­bə­kə­lər­də Azər­bay­can di­as­po­ru­nun fə­al­lı­ğı hiss olu­na­caq sə­viy­yə­də de­yil" ("di­as­po­ra.az").


Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin əmək­da­şı Ca­hid İs­ma­yı­loğ­lu bil­di­rir ki, Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin tək­lif et­di­yi xid­mət­lə­ri, ilk növ­bə­də öz da­xi­li­miz­də, ye­tər­li sə­viy­yə­də qur­maq şərt­dir: "Bu­na gö­rə, əv­vəl­cə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin İKT inf­rast­ruk­tu­ru­nun əsas qis­mi­ni ye­ni­dən qur­duq, in­di­nin özün­də də bu is­ti­qa­mət­də bir çox ide­ya­la­rı re­al­laş­dır­ma­ğa ça­lı­şı­rıq. Di­as­por qu­ru­cu­lu­ğu is­ti­qa­mə­tin­də ide­ya­lar bol­dur, Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin məş­ğul ol­du­ğu ob­yekt­lər və hə­dəf­lər isə öl­kə hü­dud­la­rın­dan xey­li uzaq­da­dır və sa­yı mil­yon­lar­la­dır. Bu­na gö­rə də İKT-nin im­kan­la­rın­dan mak­si­mum sə­viy­yə­də ya­rar­lan­ma­lı­yıq, da­ha də­qiq de­səm, bu ar­tıq çox­dan zə­ru­rə­tə çev­ri­lib. Döv­lət Ko­mi­tə­nin rəs­mi in­ter­net say­tı­nı ye­ni tər­ti­bat­da, üç dil­də is­ti­fa­də­yə ver­dik. Ən əsa­sı sayt mü­tə­ma­di ola­raq, üç dil­də ye­ni­lə­nir, məz­mu­nu gün­bə­gün zən­gin­lə­şir. Say­tın təh­lü­kə­siz­li­yi mak­si­mum sə­viy­yə­də tə­min edi­lib, çün­ki düş­mə­nin gö­zü da­im bu məz­mun­lu veb­sayt­la­rın üzə­rin­də olur. Sta­tis­tik gös­tə­ri­ci­lər nə­zə­rə alın­maq­la say­tın mo­bil və di­gər qur­ğu­la­rı dəs­tək­lə­mə­si tə­min edi­lib. Sayt so­si­al şə­bə­kə­lər ilə ta­ma­mi­lə in­teq­ra­si­ya edi­lib və həm veb­sayt üz­rə, həm də ay­rı­ca so­si­al şə­bə­kə­lər üz­rə əha­tə­li ana­li­tik he­sa­bat­la­rın qey­diy­ya­tı apa­rı­lır".


İs­ma­yı­loğ­lu­nun fik­rin­cə, müa­sir döv­rün tə­lə­bi­nə uy­ğun ola­raq so­si­al şə­bə­kə­lə­rə - əsa­sən fa­ce­bo­ok, twit­ter, you­tu­be-a diq­qət ar­tı­rı­lıb: "Xü­su­si­lə so­si­al şə­bə­kə­lər üçün müx­tə­lif rub­ri­ka­lar üz­rə ha­zır­lan­mış mul­ti­me­dia ma­te­ri­al­la­rı və rəs­mi veb­say­tın in­for­ma­si­ya pay­la­şım­la­rı he­sa­bı­na iz­lə­yi­ci­lə­rin sa­yın­da bö­yük ar­tım ol­du və pro­ses sü­rət­lə da­vam et­mək­də­dir. Bü­tün bu pro­ses­lə­rin nə­ti­cə­si ola­raq Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin rəs­mi say­tı­nın əla­qə böl­mə­si­nə, e-poç­tu­na, so­si­al şə­bə­kə he­sab­la­rı­nın me­saj­lar qu­tu­su­na, dün­ya­nın dörd bir ya­nın­dan ün­van­la­nan mək­tub­la­rın sa­yı tə­bii ola­raq art­dı, bü­tün mək­tub­lar ca­vab­lan­dı­rı­lır və ai­diy­ya­tı üz­rə iq­ti­qa­mət­lən­di­ri­lir. Bir söz­lə hə­dəf­lə­ri­miz və is­ti­qa­mə­ti­miz bəl­li­dir".


Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin əmək­da­şı onu da qeyd edir ki, di­as­por təş­ki­lat­la­rı­na on­la­rın elekt­ron və so­si­al me­dia­da işi­ni güc­lən­dir­mək məq­sə­di­lə in­for­ma­si­ya-kom­mu­ni­ka­si­ya tex­no­lo­gi­ya­la­rı sa­hə­sin­də tam ödə­niş­siz tex­ni­ki dəs­tək tək­lif edi­lib: "Di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın in­ter­net sayt­la­rı­nın ha­zır­lan­ma­sı, e-poçt xid­mət­lə­ri­nin ya­ra­dıl­ma­sı və di­gər in­no­va­tiv mə­sə­lə­lər­də, elə­cə də so­si­al me­dia­da mar­ke­tinq işi­nin təş­ki­li­nə da­ir dəs­tək gös­tə­rə­cə­yik. Bu gün di­as­por təş­ki­lat­la­rı ara­sın­da ko­or­di­na­si­ya mə­sə­lə­si cid­di prob­lem­dir. Təş­ki­lat­lar həm bir-bi­ri­lə­ri ilə, həm də Döv­lət Ko­mi­tə­si ilə ko­or­di­na­si­ya­da çə­tin­lik çə­kir. Bir çox prob­lem­lər tex­ni­ki sə­bəb­lər­dən qay­naq­la­nır. Əsas məq­sə­di­miz bu ko­or­di­na­si­ya­nın təş­ki­lin­də­ki tex­ni­ki prob­lem­lə­ri kö­kün­dən həll et­mək, di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nı va­hid bir ba­za­da top­la­maq, bü­tün təş­ki­lat­la­rın bu ba­za­ya çı­xı­şı­nı tə­min et­mək, on­la­rın tex­ni­ki im­kan­la­rı­nı da­ha da ar­tır­maq­dır. Əl­bət­tə, tex­ni­ki im­kan­la­rı ye­tər­li sə­viy­yə­də olan təş­ki­lat­lar da bu xid­mət­lər­dən kə­nar­da qal­ma­ma­lı­dır. Çün­ki, bu, sa­də­cə tex­ni­ki xid­mət de­yil, va­hid ba­za­nın for­ma­laş­ma­sı üçün für­sət­dir. Bu­ra­da qu­raş­dı­rı­la­caq va­hid plat­for­ma­da bü­tün təş­ki­lat­lar bir-bi­ri­ni gö­rə­cək, ta­nı­ya­caq, əla­qə qu­ra­caq, əmək­daş­lıq edə­cək, in­for­ma­si­ya mü­ba­di­lə­si apa­ra­caq və nə­ha­yət, da­ha güc­lü şə­kil­də təş­ki­lat­la­na­caq­lar. Ha­zır­da 50-dən çox təş­ki­la­tın mü­ra­ciə­ti on­layn şə­kil­də qey­diy­ya­ta alı­nıb".


Xa­tır­la­daq ki, bu bu pro­ses 3 mər­hə­lə­də re­al­la­şa­caq.

1-ci mər­hə­lə­də təş­ki­lat­la­rın on­layn şə­kil­də qey­diy­ya­ta alın­ma­sı­dır ki, təş­ki­lat­lar www.di­as­por.org ün­va­nı­na da­xil olub, sa­də bir for­ma dol­du­ra­raq bir ne­çə sa­ni­yə­də mü­ra­ci­ət edə bi­lər­lər. Dün­ya­da­kı 500-dən çox di­as­por təş­ki­la­tı­nın hər bi­rin­dən mü­ra­ci­ət göz­lə­yir və is­tə­yi­rik ki, kə­nar­da bir təş­ki­lat da qal­ma­sın.

2-ci mər­hə­lə­də qey­diy­yat­dan keç­miş təş­ki­lat­la­rın e-poçt üva­nı­na va­hid bir for­ma üz­rə in­for­ma­si­ya­la­rın təq­dim edil­mə­si üçün e-mək­tub gön­də­ri­lə­cək. Hər bir təş­ki­lat bu in­for­ma­si­ya­la­rı təq­dim olun­muş for­ma­ya uy­ğun dol­du­rub ge­ri gön­də­rə­cək­lər. Dər­hal mə­lu­mat gön­də­rən təş­ki­la­tın in­ter­net say­tı­nın ha­zır­lan­ma­sı­na baş­la­na­caq. Bu mər­hə­lə­də təş­ki­lat­la­ra e-poçt və SMM xid­mət­lə­ri də tək­lif olu­na­caq. E-poç­tu ol­ma­yan və ya möv­cud e-poçt xid­mə­tin­dən na­ra­zı olan təş­ki­lat dər­hal e-poçt ilə tə­min edi­lə­cək. Elə­cə də so­si­al me­dia­da mar­ke­tinq işi­nin təş­ki­li­nə da­ir təş­ki­lat­la­ra dəs­tək, maa­rif­lən­dir­mə nə­zər­də tu­tu­lur. Bu, həm bir­ba­şa, həm də te­le­kör­pü­lər va­si­tə­si­lə təş­kil edi­lə bi­lər.

3-cü, ye­kun mər­hə­lə­də veb­sayt­la­rın ida­rə edil­mə­si­nin təş­ki­lat­la­rın öz­lə­ri tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si üçün plat­for­ma qu­ru­la­caq. Bu plat­for­ma­lar va­hid "Di­as­por por­ta­lı"nda bir­lə­şə­rək, zən­gin bir ba­za ya­ra­da­caq (ca­hid.in­fo). C.İs­ma­yı­loğ­lu onu da qeyd edir ki, təş­ki­lat­lan­ma­da əsas iş ko­or­di­na­si­ya­dır: "Bu gün di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın ço­xu bir-bi­rin­dən xə­bər­siz fəa­liy­yət gös­tə­rir. Bi­zim məq­səd­lə­ri­miz­dən bi­ri də bu­dur ki, bu­ra­da bü­tün təş­ki­lat­la­rı bir çə­tir al­tı­na top­la­yaq, ko­or­di­na­si­ya prob­le­mi­ni kö­kün­dən həll edək. Bi­lir­siz, təş­ki­lat­la­rın ək­sə­riy­yə­ti ki­fa­yət qə­dər ak­tiv­dir, bir çox iş­lər gö­rür­lər. La­kin təş­ki­lat­la­rın bu səy­lə­ri­nin ko­or­di­na­si­ya olun­ma­sı, gü­cün bir­ləş­di­ril­mə­si de­mək­dir. Bu hal­da isə, nə­ti­cə­nin da­ha sə­mə­rə­li ola­ca­ğı ay­dın­dır. İlk növ­bə­də, göz­lən­ti bun­dan iba­rət­dir. Gös­tə­rə­cə­yi­niz tex­ni­ki dəs­tək­dən im­ti­na edən və ya ma­raq­lı ol­ma­yan di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın ol­ma eh­ti­ma­lı­na gə­lin­cə, bil­di­rim ki, bi­zim gös­tər­di­yi­miz dəs­tək sa­də­cə tex­ni­ki xid­mət de­yil. Təş­ki­lat­lan­ma­nın ilk ad­dı­mı­dır. Sə­mi­mi de­yim ki, inan­dı­rı­cı gö­rün­mür, han­sı­sa təş­ki­lat bu mə­sə­lə­dən xə­bər­dar ol­sun, an­caq qo­şul­ma­sın. On­da ay­dın ola­caq ki, han­sı təş­ki­lat bu xid­mət­dən im­ti­na edir­sə, de­mə­li işi­ni sə­mə­rə­li qur­maq­da və cid­di təş­ki­lat­lan­ma­da ma­raq­lı de­yil.


Qeyd edim ki, bu la­yi­hə di­as­por təş­ki­lat­la­rı ilə bağ­lı­dır, xa­ric­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı­lar­la bağ­lı isə fərq­li ide­ya və plan­la­rı­mız var. Ha­zır­da tex­ni­ki plan­laş­dır­ma­lar apa­rı­lır. Onu da diq­qə­tə ça­tı­dı­rım ki, bü­tün bu in­no­va­tiv ide­ya­la­rın ger­çək­ləş­di­ril­mə­si üçün la­zım olan müa­sir tex­ni­ki im­kan­lar və kadr po­ten­sia­lı Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­sin­də möv­cud­dur və bi­zə mü­ra­ci­ət edən hər han­sı di­as­por təş­ki­la­tı­nı diq­qət­dən kə­nar­da qoy­ma­ya­ca­ğıq".

 

Rə­şid RƏ­ŞAD

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyi ilə çap olunur

 

  • SON XƏBƏR
  • TREND