Azər­bay­can di­as­po­ru Da­ni­mar­ka­da

26.10.2018 19:20
469
Azər­bay­can di­as­po­ru Da­ni­mar­ka­da

Təq­ri­bi sa­yı 50 mil­yon nə­fər olan dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı­nın 10 mil­yon­dan ço­xu ha­zır­da mü­ha­ci­rət­də ya­şa­yır. Dün­ya­nın 5 qi­tə­sin­də məs­kun­la­şan azər­bay­can­lı­lar si­ya­si, iq­ti­sa­di və so­si­al-mə­də­ni fəa­liy­yə­ti ya­şa­dıq­la­rı öl­kə­lər, ora­da­kı şə­ra­it, mə­nə­vi də­yər­lər ki­mi müx­tə­lif­dir.


Azər­bay­ca­nı dün­ya­da təm­sil edən di­as­por cə­miy­yət­lə­ri ara­sın­da Da­ni­mar­ka­da­kı soy­daş­la­rı­mı­zın fəa­liy­yə­ti xü­su­si­lə diq­qət mər­kə­zin­də da­ya­nır. Ha­zır­da hə­min öl­kə­də azər­bay­can­lı­la­rın bir sı­ra cə­miy­yət və bir­lik­lə­ri fəa­liy­yət gös­tə­rir. "Və­tən" Cə­miy­yə­ti, Da­ni­mar­ka-Azər­bay­can Dost­luq Cə­miy­yə­ti, Da­ni­mar­ka-Azər­bay­can Türk Qa­dın­lar Bir­li­yi, Da­ni­mar­ka Azər­bay­can Mə­də­niy­yət Mər­kə­zi, Da­ni­mar­ka-Azər­bay­can Cə­miy­yə­ti, Da­ni­mar­ka Azər­bay­can Gənc­lər Təş­ki­la­tı və b.mi­sal gös­tər­mək olar.


Bəhs et­di­yi­miz bu qu­rum­la­rın əsas fəa­liy­yət is­ti­qa­mət­lə­ri Da­ni­mar­ka­da Azər­bay­ca­nı la­yi­qin­cə təm­sil et­mək, öl­kə­nin üz­ləş­di­yi prob­lem­lər, Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si, Er­mə­nis­ta­nın tə­ca­vüz­kar si­ya­sə­ti, elə­cə də za­man-za­man Azər­bay­can xal­qı­na qar­şı tö­rə­di­lən soy­qı­rım si­ya­sə­ti­ni da­ni­mar­ka­lı­la­ra çat­dır­ma­ğa yö­nə­lib. Ey­ni za­man­da pa­ra­lel ola­raq Azər­bay­ca­nın zən­gin ta­ri­xi-mə­də­ni ir­si, mə­də­niy­yə­ti də hə­min qu­rum­lar tə­rə­fin­dən Da­ni­mar­ka ic­ti­ma­iy­yə­ti­nə çat­dı­rı­lır.


"Və­tən" Cə­miy­yə­ti­nin səd­ri Sə­fər Sa­di­qi qeyd edir ki, öl­kə­mi­zin ta­ri­xi, mə­də­niy­yə­ti, re­al­lıq­la­rı­nın ge­niş təb­li­ği is­ti­qa­mə­tin­də bir çox la­yi­hə­lər hə­ya­ta ke­çi­ri­lir: "Be­lə la­yi­hə­lər­dən bi­ri də AZƏR­TAC ilə bir­gə Azər­bay­can Mə­də­niy­yə­ti Gü­nü qeyd edi­lib. Azər­bay­can və türk di­as­po­ru­nun, Da­ni­mar­ka ic­ti­ma­iy­yə­ti nü­ma­yən­də­lə­ri­nin iş­ti­ra­kı ilə ke­çi­ri­lən təd­bir­də da­hi bəs­tə­kar Üze­yir Ha­cı­bəy­li ya­ra­dı­cı­lı­ğı ba­rə­də söh­bət açı­lıb, onun əsər­lə­rin­dən par­ça­lar, mu­si­qi­si əsa­sın­da ha­zır­lan­mış rəqs­lər təq­dim edi­lib. Azər­bay­can­dan uzaq­da ya­şa­yan həm­və­tən­lə­ri­mi­zin bir ara­ya gəl­mə­sin­də be­lə təd­bir­lə­rin ro­lu bö­yük­dür. Da­ni­mar­ka­da do­ğu­lub bö­yü­yən hər bir azər­bay­can­lı­nın mil­li mu­si­qi­mi­zin, mə­də­niy­yə­ti­mi­zin ta­ri­xi, bu gü­nü ba­rə­də yax­şı mə­lu­mat­lan­dı­rıl­ma­sı çox va­cib­dir".


S.Sa­di­qi onu da qeyd edib ki, kral­lıq­da ya­şa­yan­türk di­as­por­la­rın fə­al­la­rı ilə dai­ma əla­qə­li fəa­liy­yət gös­tə­rir­lər: "Xü­su­si­lə Türk­çü­lük gü­nü­nə həsr olu­nan təd­bir­lər­də Azər­bay­can di­as­por təş­ki­la­tı da ya­xın­dan iş­ti­rak edir. Yer­li KİV təm­sil­çi­lə­ri­nin, Tür­ki­yə­nin Da­ni­mar­ka­da­kı sə­fir­li­yi­nin əmək­daş­la­rı­nın, Şi­ma­li Av­ro­pa­da fəa­liy­yət gös­tə­rən müx­tə­lif türk di­as­por cə­miy­yət­lə­ri­nin də qa­tıl­dı­ğı təd­bir ic­ti­ma­iy­yət nü­ma­yən­də­lə­ri­nin ma­ra­ğı­na sə­bəb olur. Türk­dil­li döv­lət­lə­rin bay­ram və ma­təm gün­lə­ri­ni bir­lik­də qeyd edi­rik. Həm­çi­nin bu döv­lət­lə­rin Ko­pen­ha­gen­də­ki cə­miy­yət­lə­ri də Azər­bay­ca­nın bay­ram və ma­təm gün­lə­ri­nə həsr olu­nan təd­bir­lər­də fə­al iş­ti­rak edir­lər. Biz türk­dil­li döv­lət­lə­rin di­as­pot təş­ki­lat­la­rı ilə bir­gə Türk Cə­miy­yə­ti ya­rat­mı­şıq. Bun­dan baş­qa, Xo­ca­lı soy­qı­rı­mı­na, 20 Yan­var ha­di­sə­lə­ri­nə, 31 Mart Azər­bay­can­lı­la­rın Soy­qı­rı­mı Gü­nü­nə, elə­cə də bay­ram gün­lə­ri­nə həsr olu­nan təd­bir­lər­də bü­tün türk­dil­li döv­lət­lə­rin cə­miy­yət­lə­ri iş­ti­rak edir­lər. Da­ni­mar­ka­nın pay­tax­tı Ko­pen­ha­gen­də fəa­liy­yət gös­tə­rən "Azər­bay­can Evi"ndə 20 Yan­var şə­hid­lə­ri­nin anım gü­nü ke­çi­ri­lib. Təd­bir­lər­də 20 Yan­var ha­di­sə­lə­ri­ni əks et­di­rən sə­nəd­li film­lər nü­ma­yiş et­di­ri­lib. Azər­bay­ca­nın Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin "Və­tən" Cə­miy­yə­ti­nə ver­di­yi bay­raq­lar, müx­tə­lif mə­lu­mat­la­rın əks olun­du­ğu bro­şür­lər, ki­tab­lar təd­bir iş­ti­rak­çı­la­rı­na pay­la­nıb. Bun­dan əla­və, Xo­ca­lı soy­qı­rı­mı­nın il­dö­nü­mü qeyd olu­nub".


Onu da qeyd edək ki, Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin dəs­tə­yi ilə Ko­pen­ha­gen­də fəa­liy­yət gös­tə­rən Azər­bay­can Evi Da­ni­mar­ka­da­kı di­as­po­ru­mu­zun in­ki­şa­fın­da mü­hüm ro­la ma­lik­dir.

Sə­fər Sa­di­qi­nin de­di­yi­nə gö­rə, Azər­bay­can Evin­də təd­bir­lər­lə ya­na­şı, bir çox gö­rüş­lər, ad gün­lə­ri, yu­bi­ley­lər ke­çi­ri­lir: "Azər­bay­can Evi­nin nəz­din­də azər­bay­can­lı uşaq­lar üçün həf­tə so­nu "Ana di­li" mək­tə­bi təş­kil et­mi­şik. Bu şə­rai­ti bi­zə ya­rat­dıq­la­rı­na gö­rə Azər­bay­can döv­lə­ti­nə öz min­nət­dar­lı­ğı­mı­zı bil­di­ri­rik. Bu­nun­la ar­xa­mız­da güc­lü bir döv­lə­tin ol­du­ğu­nu hiss edi­rik. Bu da bi­zim gə­lə­cək iş­lə­ri­miz­də yük­sək nə­ti­cə əl­də et­mə­yi­mi­zə zə­min ya­ra­dır. Bun­lar­la ya­na­şı "Ana di­li" mək­tə­bin­də dərs ki­tab­la­rı­nın ça­tış­ma­maz­lı­ğı prob­lem ola­raq qa­lır. Biz ke­çi­ri­lən dər­si uşaq­la­ra ki­tab­dan ko­pi­ya çı­xa­ra­raq və­rə­qə­lər şək­lin­də pay­la­yı­rıq. Bu da gə­lə­cək­də və­rə­qə­lə­rin uşaq­lar tə­rə­fin­dən it­mə­si və ya uşaq­la­rın ev­də gə­lə­cək dərs­lə­rə bax­maq ma­ra­ğı­nın qar­şı­sı­nı alır. İna­nı­rıq ki, Təh­sil Na­zir­li­yi tə­rə­fin­dən bu prob­le­mi­miz ya­xın vaxt­lar­da həll olu­na­caq. Azər­bay­can di­as­po­ru­nun gə­lə­cə­yi olan uşaq­la­rı­mı­zın öz ana dil­lə­rin­də ya­zıb oxu­ma­sı, ta­ri­xi­ni və mə­də­niy­yə­ti­ni bil­mə­si üçün şə­rai­ti ya­rat­maq ha­mı­mı­zın bor­cu­dur. Ümu­miy­yət­lə, "Və­tən" Cə­miy­yə­ti Da­ni­mar­ka­da Azər­bay­ca­nın təb­li­ği is­ti­qa­mə­tin­də apa­rı­cı rol oy­na­yır. Yu­xa­rı­da qeyd et­di­yim ki­mi cə­miy­yə­ti­miz mil­lət və­kil­lə­ri ilə, na­zir­lər­lə, Da­ni­mar­ka­da fəa­liy­yət gös­tə­rən baş­qa cə­miy­yət­lər­lə, me­dia nü­ma­yən­də­lə­ri ilə, Da­ni­mar­ka hö­ku­mə­ti­nin təş­kil et­di­yi təd­bir­lər­də, fes­ti­val­lar­da gö­rüş­lər ke­çi­rib Azər­bay­can ba­rə­də mə­lu­mat­lar ve­rir. Cə­miy­yə­ti­miz 2008-ci il­dən Av­ro­pa Azər­bay­can­lı­la­rı Konq­re­si­nin ida­rə he­yə­ti­nə üzv se­çi­lib".


Da­ni­mar­ka­da­kı Azər­bay­can di­as­por təş­ki­lat­la­rı sıx əmək­daş­lıq şək­lin­də ça­lı­şır. Qa­ra­bağ prob­le­mi və Xo­ca­lı soyq­rı­mı­na aid olan ki­tab­lar Ko­pen­ha­ğen, Hil­le­rod və Bi­ke­rod ki­tab­xa­na­la­rı­na pay­la­na­raq ge­niş oxu­cu küt­lə­si mə­lu­mat­lan­dı­rı­lır.


Xo­ca­lı soyq­rı­mı ilə bağ­lı 2013-cü ilin fev­ra­lın­da Ko­pen­ha­ge­nin ən bö­yük mey­da­nı olan Rod­husp­lads­da tor­paq­lar­mı­zın iş­ğa­lı­na qar­şı eti­raz mi­tin­qi ke­çi­ri­lib. 2014-cü il­də isə Ko­pen­ha­gen­də Xo­ca­lıy­la bağ­lı 600-dən çox buk­let­lər da­ni­mar­ka­lı­la­ra və şə­hə­rin qo­naq­la­rı­na pay­la­nıb. Ey­ni za­man­da Azər­bay­can Evin­də bö­yük təd­bir təş­kil edi­lib. Təd­bir iş­ti­rak­çı­la­rı­na sə­nəd­li vi­deo­lar nü­ma­yiş et­di­ri­lib. Da­mi­mar­ka­da­kı di­gər di­as­por təş­ki­lat­la­rı ilə ya­na­şı, Tür­ki­yə Türk di­as­por təş­ki­lat­la­rı ilə əmək­daş­lıq edi­lir. Da­ni­mar­ka Ül­kü Ocaq­la­rı­nın səd­ri İl­han bəy, Türk­mən Yar­dım Cə­miy­yə­ti­nin səd­ri Yur­tan bəy, Da­ni­mar­ka Uy­ğur Cə­miy­yə­ti­nin səd­ri Sət­tar bəy Azər­bay­can di­as­por cə­miy­yət­lə­ri ilə bir ara­ya gə­lə­rək "Turk dil­li cə­miy­yət­lə­rin bir­li­yi"ni ya­rat­maq tək­li­fi ilə çı­xış edib­lər. Hə­lə 2012-ci il­də olu­nan bu tək­lif az bir müd­dət ər­zin­də­hə­ya­ta ke­çi­ri­lib. Xa­tır­la­daq ki, bu bir­lik­də türk, türk­mən, uy­ğur və Azər­bay­can di­as­po­ra nü­ma­yən­də­lə­ri təm­sil olu­nur. 2014-cü il­də isə Türk­dil­li cə­miy­yət­lə­rin Ko­or­di­na­si­ya Şu­ra­sı ya­ra­dı­lıb.


Azər­bay­can sə­fir­lik­lə­ri ilə di­as­por təş­ki­lat­la­rı arasn­da olan əmək­daş­lı­ğa gə­lin­cə, Dün­ya Azər­bay­can­lı­la­rı­nın Qu­rul­ta­yın­da pre­zi­dent İl­ham Əli­yev sə­fir­lik­lə­rə di­as­por­la ya­xın­dan əmək­daş­lıq et­mə­yi tap­şı­rıb: "Sə­fir­lik­lər, cə­miy­yət­lər­lə bir ko­man­da ki­mi iş­lə­mə­li­di­lər. Biz ar­tıq mü­da­fiə möv­qe­yin­dən çı­xıb, hü­cum tak­ti­ka­sı­na keç­mə­li­yik".


Ye­ri gəl­miş­kən, Da­ni­mar­ka­da Azər­bay­can sə­fir­li­yi yox­dur. Bö­yük Bri­ta­ni­ya­da olan Azər­bay­can sə­fir­li­yi­nin fəa­liy­yə­ti Da­ni­mar­ka­ya da aid­dir. Di­as­por cə­miy­yət­lə­ri­nin yük­sək nə­ti­cə­lər əl­də et­mə­sin­də sə­fir­li­yin bö­yük ro­lu olub.


S.Sa­di­qi bil­di­rir ki, Da­ni­mar­ka Av­ro­pa öl­kə­lə­ri ara­sın­da nü­fu­za ma­lik olan öl­kə­lər­dən­dir: "Bu öl­kə­də Azər­bay­can sə­fir­li­yi­nin ol­ma­ma­sı tək di­as­por sa­hə­sin­də de­yil, həm­çi­nin da­ni­mar­ka­lı­la­rın Azər­bay­ca­na tu­rist sə­fər­lə­ri­nə get­mə­si və vi­za­nın alın­ma­sı ba­xı­mın­dan da çə­tin­lik­lər ya­ra­dır. Bu ba­xım­dan dan­mar­ka­lı­lar Gür­cüs­ta­na və Er­mə­nis­ta­na get­mə­yə üs­tün­lük ve­rir­lər. Tə­səv­vür edin ki, son il­lə­rə qə­dər Da­ni­mar­ka­da er­mə­ni di­as­po­ru yox də­rə­cə­sin­də idi. Er­mə­ni­lər döv­lət təd­bir­lə­rin­də heç vaxt iş­ti­rak et­mir­di­lər. An­caq üç ilə ya­xın­dır ki, Ko­pen­ha­gen­də Er­mə­nis­ta­nın sə­fir­li­yi açı­lıb. Bu­nun nə­ti­cə­si ola­raq er­mə­ni­lər ar­tıq fə­al­la­şıb­lar. Əgər is­tə­yi­rik­sə ya­şa­dı­ğı­mız öl­kə­nin ic­ti­mai və si­ya­si hə­ya­tın­da öz sö­zü­mü­zü de­yək, o za­man hə­min cə­miy­yə­tə in­teq­ra­si­ya olun­ma­lı­yıq. Qa­pa­lı şə­kil­də ya­şa­ma­ğı­mız an­caq özü­mü­zə zi­yan vu­ra­caq. Se­vin­di­ri­ci hal­dır ki, gənc­lə­ri­mi­zin ha­mı­sı təh­sil sa­hə­lə­rin­də oxu­yur­lar. İn­san­la­rı­mı­zın ək­sə­riy­yə­ti zi­ya­lı­lar­dir. Da­ni­mar­ka­lı­lar azər­bay­can­lı­la­rı, yük­sək in­tek­tua­la sa­hib bir in­san­lar ki­mi ta­nı­yır­lar. Azər­bay­can­lı­lar ara­sin­da pro­fes­sor, hə­kim­ler, mü­əl­lim­lər, kom­pü­ter mü­hən­dis­lə­ri, iş adam­la­rı fəa­liy­yət gös­tə­rir. Mən və qı­zım Da­ni­mar­ka­da iq­ti­dar­da olan So­si­al De­mok­rat Par­ti­ya­sı­nın üz­vü­lə­ri­yik. Bu par­ti­ya­nın təd­bir­lə­rin­də bir ne­çə də­fə Da­ni­mar­ka­nın gənc­lər və təh­sil na­zi­ri Kris­ti­na An­ta­no­li ilə gö­rü­şüb, azər­bay­can­lı gənc­lər­lə bag­lı mə­lu­mat­lar ver­mi­şik. Ya­şa­dı­ğı­mız öl­kə­nin cə­miy­yə­ti­nə in­teq­ra­si­ya ol­du­gu­muz hal­da hər bir azər­bay­can­lı öz iş ye­rin­də və ya oxu­du­ğu təh­sil mü­əs­si­sə­sin­də da­ni­mark­lı­la­rın Azər­bay­can ba­rə­də su­al­la­rı­na dol­ğun və ət­raf­lı ca­vab ve­rə bil­mə­li­di. Uşaq­la­rı­mı­zın bu su­al­la­ra ca­vab ver­mə­si üçün "Ana di­li" mək­tə­bi­mi­zin xü­su­si ro­lu var­dir. Və­tən­dən uzaq­da ya­şa­saq da Azər­bay­ca­nın hər bir uğu­ru­na se­vi­nir və ina­nı­rıq ki, döv­lə­ti­mi­zin apar­dı­ğı si­ya­sət nə­ti­cə­sin­də iş­ğal olun­muş tor­paq­la­rı­mız tez­lik­lə azad ola­caq ("olay­lar.az").


Da­ni­mar­ka­nın Tür­ki­yə­yə, ey­ni za­man­da Azər­bay­ca­na ye­ni tə­yin olun­muş sə­fi­ri Svend Ol­lin­qin mü­sa­hi­bə­sin­də qeyd edir ki, Da­ni­mar­ka­nın ha­zır­da Ba­kı­da sə­fir­li­yi yox­dur, la­kin fəx­ri kon­sul­luq biz­nes mə­sə­lə­lə­ri ilə məş­ğul olur: "Öl­kə­lə­ri­miz ara­sın­da əmək­daş­lı­ğı da­ha da təş­viq et­mək üçün səy­lə ça­lı­şa­ca­ğam. Ba­kı­dan bir­ba­şa Da­ni­mar­ka­ya yol­la­nıb Azər­bay­ca­na bö­yük sər­ma­yə­lər ya­tır­ma­ğı plan­laş­dı­ran şir­kət­lə­ri ilə gö­rü­şü­rəm. Azər­bay­can və Da­ni­mar­ka ara­sın­da bir çox sa­hə­lər­də dost­luq mü­na­si­bət­lə­ri var. Am­ma mə­sə­lən, ti­ca­rət və in­ves­ti­si­ya ki­mi sa­hə­lər­də da­ha sıx əmək­daş­lıq üçün im­kan ol­du­ğu­nu dü­şü­nü­rəm ("re­port.az").


Onun söz­lə­ri­nə gö­rə, Da­ni­mar­ka­da Azər­bay­ca­nın nə tək­lif edə bi­lə­cə­yi ba­rə­də da­ha çox öy­rə­nir­lər. Azər­bay­can­da ke­çi­ri­lən id­man, mu­si­qi və mə­də­ni təd­bir­lər bun­da əhə­miy­yət­li rol oy­na­yıb və Da­ni­mar­ka­da öl­kə­niz haq­qın­da mə­lu­mat­lı­lıq sə­viy­yə­si­ni yük­səl­dib. Növ­bə­ti ad­dım da­ni­mar­ka­lı tu­rist­lə­rin tez-tez Azər­bay­ca­na gəl­mə­si­ni təş­kil et­mək­dən iba­rət­dir. "Da­ni­mar­ka və Azər­bay­can həm­çi­nin ATƏT və Av­ro­pa Şu­ra­sı­nın üzv­lə­ri­dir. Bu isə mə­sə­lən, in­san hü­quq­la­rı və de­mok­ra­ti­ya mə­sə­lə­lə­rin­də gə­lə­cək əmək­daş­lıq üçün mü­hüm plat­for­ma­dır. Həm­çi­nin Av­ro­pa İt­ti­fa­qı­nın üz­vü ki­mi, Da­ni­mar­ka Av­ro­pa İt­ti­fa­qı və Azər­bay­can ara­sın­da əmək­daş­lı­ğın güc­lən­di­ril­mə­si­ni dəs­tək­lə­yir".

 

Rə­şid RƏ­ŞAD

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti ya­nın­da Küt­lə­vi İn­for­ma­si­ya Va­si­tə­lə­ri­nin İn­ki­şa­fı­na Döv­lət Dəs­tə­yi Fon­du­nun ma­liy­yə dəs­tə­yi ilə çap olu­nur

  • SON XƏBƏR
  • TREND