Uk­ray­na azər­bay­can­lı­la­rı bir­gə fəa­liy­yə­ti güc­lən­di­rir

26.12.2018 16:39
534
Uk­ray­na azər­bay­can­lı­la­rı bir­gə fəa­liy­yə­ti güc­lən­di­rir

Uk­ray­na­da azər­bay­can­lı­la­rın 42 di­as­por təş­ki­la­tı fəa­liy­yət gös­tə­rir. Lu­qansk və Do­nesk vi­la­yət­lə­ri is­tis­na ol­maq­la azər­bay­can­lı­lar bü­tün vi­la­yət­lər­də di­as­por qu­rum­la­rı tə­sis edib. Ən çox di­as­por təş­ki­la­tı Ki­yev və Dnep­ro­pet­rovsk vi­la­yət­lə­rin­də ya­ra­dı­lıb. Adı­çə­ki­lən vi­la­yət­lə­rin hər bi­rin­də 6 təş­ki­lat var.

Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin mə­lu­ma­tı­na əsa­sən Uk­ray­na Azər­bay­can di­as­po­ru­nun fə­al

ol­du­ğu öl­kə­lər­dən­dir. Uk­ray­na­ya azər­bay­can­lı­la­rın mü­ha­ci­rə­ti XIX əs­rin so­nu - XX əs­rin əv­vəl­lə­rin­də baş­la­yıb. XX əs­rin əv­vəl­lə­rin­dən bu­ra­ya təh­sil al­ma­ğa gə­lən azər­bay­can­lı tə­lə­bə­lər ic­ti­mai fə­al­lıq gös­tər­mə­yə baş­la­yıb­lar. On­la­rın fə­al­lı­ğı sa­yə­sin­də Ki­yev şə­hə­rin­də Azər­bay­can Mil­li Mə­də­niy­yət Mər­kə­zi ya­ran­mış və bu­ra­da yı­ğı­lan azər­bay­can­lı­lar Azər­bay­can mə­də­niy­yə­ti, poe­zi­ya­sı, ədə­biy­ya­tı ba­rə­sin­də mü­za­ki­rə­lər apar­mış­lar. Ki­yev­dən baş­qa, di­gər bö­yük şə­hər­lər - Xar­kov və Lvov­da da azər­bay­can­lı gənc­lər təh­sil al­dıq­la­rı mü­əs­si­sə­lər­də ey­ni is­ti­qa­mət­də iş apa­rır­dı­lar. Uk­ray­na­da 1917-1918-ci il­lər­də ta­nın­mış ya­zı­çı Ta­ğı Şah­ba­zi Si­murq Xor­vak şə­hə­rin­də məs­kun­la­şa­raq "Cə­nub sə­si" ad­lı qə­zet nəşr edib. Uk­ray­na­da 1920-ci il­də bol­şe­vik iş­ğa­lı­na mə­ruz qa­lan­dan son­ra Azər­bay­can-Uk­ray­na mü­na­si­bət­lə­rin­də xey­li irə­li­lə­yiş­lər ya­ra­nıb. Uk­ray­na-Azər­bay­can ara­sın­da, ey­ni za­man­da, tə­lə­bə-mü­tə­xəs­sis mü­ba­di­lə­si də apa­rı­lır­dı. Müx­tə­lif sa­hə­lər üz­rə mü­tə­xəs­sis he­sab olu­nan yüz­lər­lə azər­bay­can­lı Uk­ray­na­ya kö­çə­rək bu­ra­nı öz­lə­ri­nə dai­mi ya­şa­yış məs­kə­ni se­çib. Bu­nun nə­ti­cə­sin­də Ki­yev, Xar­kov, Odes­sa, Lvov, Krım şə­hər­lə­rin­də və Va­lın, Vin­nit­so, Dnep­ro­pet­rovsk, Za­kar­pat­ye, Za­pa­rod­ce, Ji­to­mir, İva­no-Fran­kovsk, Ki­ro­voq­rad, Ni­ko­la­yev, Pol­ta­va, Ro­vi­na, Ter­no­pol, Suşk, Xer­son, Xmel­nits­ki, Cer­kask, Jer­ni­qo, Jer­no­vis­ti vi­la­yət­lə­rin­də soy­daş­la­rı­mız məs­kun­la­şıb. Məs­kun­laş­dı­ğı şə­hər və vi­la­yət­lə­rin ic­ti­mai işin­də fə­al­lıq gös­tə­rən azər­bay­can­lı­lar Uk­ray­na döv­lət ida­rə­lə­rin­də də irə­li çə­kil­mə­yə baş­la­yıb­lar. 1991-ci il­də So­vet­lər Bir­li­yi­nin da­ğıl­ma­sın­dan son­ra müs­tə­qil­lik əl­də edən Uk­ray­na və Azər­bay­can ara­sın­da iki­tə­rəf­li dip­lo­ma­tik mü­na­si­bət­lər qu­rul­du. Ar­tıq bey­nəl­xalq bir­li­yin bə­ra­bər hü­quq­lu üz­vü olan Uk­ray­na və Azər­bay­can bü­tün sa­hə­lər üz­rə mü­na­si­bət­lə­ri in­ki­şaf et­di­rir­lər. Ha­zır­da Uk­ray­na­da 500 min azər­bay­can­lı ya­şa­yır. Bu şəxs­lər ötən əs­rin əv­vəl­lə­rin­dən ta bu gü­nə qə­dər da­vam edən in­ten­siv mü­ha­ci­rət nə­ti­cə­sin­də bu­ra­ya gə­lən­lər­dir. 500 min azər­bay­can­lı­nın bir-bi­ri ilə əla­qə sax­la­ma­sı və ic­ti­mai fəa­liy­yə­ti bə­zi öl­kə­lər­də­ki azər­bay­can­lı­la­rın fəa­liy­yə­tin­dən nis­bə­tən da­ha fə­al­dır. Bu öl­kə­də on­lar­la Azər­bay­can di­as­por təş­ki­la­tı, mə­də­niy­yət mər­kə­zi, küt­lə­vi in­for­ma­si­ya va­si­tə­si ol­maq­la ya­na­şı, ana di­li­miz həm Uk­ray­na ali mək­təb­lə­rin­də, həm də Azər­bay­can dil­li "Həf­tə so­nu" mək­təb­lə­rin­də təd­ris edi­lir. Azər­bay­can folk­lor an­samb­lla­rı­nın ya­ra­dıl­ma­sı isə Azər­bay­can mə­də­niy­yə­ti­nin təb­li­ği­nə xid­mət edir. Ha­zır­da Uk­ray­na­da çox­say­lı Azər­bay­can di­as­por təş­ki­lat­la­rı və mil­li mə­də­niy­yət mər­kəz­lə­ri fəa­liy­yət gös­tə­rir. On­lar­dan ən bö­yü­yü bir çox re­gio­nal di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nı ət­ra­fın­da bir­ləş­di­rən Uk­ray­na azər­bay­can­lı­la­rı Konq­re­si­dir. 1999-cu ilin 21 mar­tın­da tə­sis edi­lən UAK-ın ya­ran­ma­sın­da Uk­ray­na­da­kı Azər­bay­can sə­fir­li­yi və ta­nın­mış azər­bay­can­lı­la­rın ro­lu bö­yük idi. İlk tə­sis yı­ğın­ca­ğın­da Uk­ray­na­nın 15 vi­la­yə­tin­də fi­lia­lı olan UAK-ın za­man­la fi­li­al­la­rı­nın sa­yı art­ma­ğa baş­la­dı. Öl­kə­nin ic­ti­mai-si­ya­si, iq­ti­sa­di-mə­də­ni hə­ya­tın­da mü­hüm rol oy­na­yan UAK-ın 27 in­zi­ba­ti əra­zi böl­gü­sü­nün de­mək olar ki, ha­mı­sın­da vi­la­yət təş­ki­lat­la­rı fəa­liy­yət gos­tə­rir.

UAK-ın əsas fəa­liy­yət sa­hə­lə­ri Azər­bay­can mə­də­niy­yə­ti­ni təb­liğ et­mək, Azər­bay­can di­li­ni təb­liğ və təd­ris et­mək, küt­lə­vi - mə­də­ni təd­bir­lə­rin ke­çi­ril­mə­si, öl­kə­nin ic­ti­mai-si­ya­si, iq­ti­sa­di-mə­də­ni hə­ya­tın­da iş­ti­rak et­mək,


Uk­ray­na - Azər­bay­can iki tə­rəf­li mü­na­si­bət­lə­ri­nin in­ki­şa­fı­na töh­fə ver­mək, in­for­ma­si­ya-təd­qi­qat işi ilə məş­ğul ol­maq, Azər­bay­can na­mi­nə lob­bi­çi­lik et­mək və sa­ir­dən iba­rət­dir.

Uk­ray­na­da Azər­bay­can di­as­po­ru­na məx­sus mət­bu­at or­qan­la­rı da fəa­liy­yət gös­tə­rir. Bun­lar­dan "Azər­bay­ca­nın sə­si" və "Sa­va­lan" Ki­yev­də, "Qo­bus­tan", "Mil­lət" və s. qə­zet­lər nəşr edi­lir.

Uk­ray­na­da ya­şa­yan soy­daş­la­rı­mız ki­fa­yət qə­dər ak­tiv­dir. On­la­rın ak­tiv fəa­liy­yə­tin­də təş­ki­lat­lan­ma da mü­hüm rol oy­na­yır. Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin də töv­si­yə­lə­ri nə­zə­rə alı­na­raq Uk­rayn­da azər­bay­can­lı­la­rı ko­or­di­na­si­ya olun­muş şə­kil­də fəa­liy­yət­lə­ri­ni qu­rur­lar. Bu­nun bir əla­mə­ti də 2018-ci ilin iyu­lun­da Uk­ray­na Azər­bay­can­lı­la­rı Bir­ləş­miş Di­as­po­ru ilə Bir­ləş­miş Uk­ray­na Azər­bay­can­lı­la­rı Konq­re­si­nin bir­gə fəa­liy­yət ba­rə­də qə­rar qə­bul et­mə­si ol­du. Hər iki təş­ki­lat bu pro­se­si hü­qu­qi cə­hət­dən ba­şa çat­dır­maq üçün iş­çi qru­pu ya­rat­dı. Bu­nun­la bağ­lı di­as­por təş­ki­lat­la­rı ilə ge­niş mü­za­ki­rə­lər apa­rı­lıb, bir­gə fəa­liy­yət me­xa­nizm­lə­ri mü­za­ki­rə edi­lib və yek­dil­lik­lə qə­rar qə­bul olu­nub.


Di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın bu ad­dı­mı Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin səd­ri Fu­ad Mu­ra­do­vun Uk­ray­na­ya rəs­mi sə­fə­ri za­ma­nı re­al­la­şıb. İş­çi qrup Uk­ray­na Azər­bay­can­lı­la­rı­nın Ko­or­di­na­si­ya Şu­ra­sı­nı ya­rat­maq ba­rə­də də ra­zı­lı­ğa gə­lib və bir­gə fəa­liy­yə­tin va­cib ol­du­ğu­nu bil­di­rib­lər. Ko­or­di­na­si­ya Şu­ra­sı­nın ilk ic­la­sı ke­çi­ri­lib və təş­ki­lat­lar da­ha ge­niş miq­yas­da fəa­liy­yə­tə baş­la­ya­caq­la­rı­nı elan edib­lər.


Qeyd edək ki, Azər­bay­can Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin səd­ri Fu­ad Mu­ra­do­vun baş­çı­lıq et­di­yi nü­ma­yən­də he­yə­ti Av­ro­pa­ya sə­fər çər­çi­vəsn­də 17-19 iyul 2018-ci il ta­rix­lər­də Uk­ray­na­da bir sı­ra gö­rüş­lər ke­çi­rib­lər. Sə­fər çər­çi­və­sin­də nü­ma­yən­də he­yə­ti Uk­ray­na­da­kı Azər­bay­can sə­fir­li­yin­də olub, ümum­mil­li li­der Hey­dər Əli­ye­vin abi­də­si zi­ya­rət edib. F.Mu­ra­do­vun rəh­bər­lik et­di­yi nü­ma­yən­də he­yə­ti Ki­yev şə­hə­ri­nin mər­kə­zin­də M.Ma­qo­ma­yev adı­na par­kın və abi­də­nin açı­lış mə­ra­si­min­də iş­ti­rak edib, Uk­ray­na­da fəa­liy­yət gös­tə­rən di­as­por nü­ma­yən­də­lə­ri və azər­bay­can­lı gənc­lər­lə gö­rüş­lər ke­çi­rib. Uk­ray­na Azər­bay­can­lı­la­rı Bir­ləş­miş Di­as­po­ru və Bir­ləş­miş Uk­ray­na Azər­bay­can­lı­la­rı Konq­re­si di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın rəh­bər­lə­ri ilə gö­rü­şən Ko­mi­tə səd­ri Fu­ad Mu­ra­dov di­as­por hə­rə­ka­tı­nın da­ha da güc­lən­di­ril­mə­si, ey­ni za­man­da Uk­ray­na­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rın da­ha çe­vik ko­or­di­na­si­ya olun­ma­sı ba­xı­mın­dan təş­ki­lat­la­rın bir­gə fəa­liy­yə­ti­nin zə­ru­ri ol­du­ğu­nu qeyd edib. O cüm­lə­dən, Ko­mi­tə səd­ri bun­dan son­ra heç kə­sə qar­şı ay­rı-seç­ki­li­yin ol­ma­ya­ca­ğı, Ko­or­di­na­si­ya Şu­ra­la­rı­nın və həm­sədr­lik ins­ti­tu­tu­nun for­ma­laş­dı­rı­la­ca­ğı ba­rə­də di­as­por nü­ma­yən­də­lə­ri­nə mə­lu­mat ve­rib.


Di­as­por nü­ma­yən­də­lə­ri­nin iş­ti­ra­kı ilə da­vam et­di­ri­lən mü­za­ki­rə­lər, ilk gö­rüş­də nə­ti­cə­siz qal­sa da, Ko­mi­tə səd­ri­nin tə­şəb­bü­sü və tə­kid­lə­ri ilə da­ha bir gö­rüş təş­kil edi­lə­rək bir­gə fəa­liy­yət is­ti­qa­mət­lə­ri mü­za­ki­rə olun­du. Nə­ha­yət, ke­çi­ri­lən gər­gin in­te­rak­tiv mü­za­ki­rə­lər öz nə­ti­cə­si­ni ver­di, uzun müd­dət­dən bə­ri iki­yə bö­lü­nən, ara­la­rın­da cid­di fi­kir ay­rı­lıq­la­rı olan di­as­por nü­ma­yən­də­lə­ri­ni öz ət­ra­fın­da cəm­ləş­di­rən Uk­ray­na Azər­bay­can­lı­la­rı Bir­ləş­miş Di­as­po­ru və Bir­ləş­miş Uk­ray­na Azər­bay­can­lı­la­rı Konq­re­si bir­gə fəa­liy­yət ba­rə­də yek­dil­lik­lə qə­rar qə­bul et­di­lər. Ak­tiv şə­kil­də fəa­liy­yə­tə baş­la­yan iş­çi qrup Uk­ray­na Azər­bay­can­lı­la­rı­nın Ko­or­di­na­si­ya Şu­ra­sı­nın ya­ra­dıl­ma­sı ilə bağ­lı ra­zı­lı­ğa gə­lə­rək Şu­ra­nın ilk ic­la­sı­nı ke­çir­di. Bir­gə fəa­liy­yə­tin zə­ru­ri ol­du­ğu vur­ğu­la­nan ic­las­da təş­ki­lat­la­rın da­ha ge­niş miq­yas­da fəa­liy­yə­tə baş­la­ya­caq­la­rı ba­rə­də də fi­kir­lər səs­lən­di­ril­di.


Be­lə­lik­lə, Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin səd­ri Fu­ad Mu­ra­do­vun baş­çı­lıq et­di­yi nü­ma­yən­də he­yə­ti­nin Uk­ray­na­ya sə­fə­ri azər­bay­can­lı­la­rın həm­rəy­li­yi, bir­li­yi, döv­lət­çi­lik, da­ha güc­lü di­as­por hə­rə­ka­tı­nın for­ma­laş­dı­rıl­ma­sı və di­as­por­dan lob­bi­çi­li­yə ke­çi­din tə­min olun­ma­sı ba­xı­mın­dan ta­ri­xi mis­si­ya ilə ba­şa çat­dı.


Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si rəh­bər­li­yi­nin 17-19 iyul 2018-ci il ta­rix­də Uk­ray­na­ya sə­fə­ri za­ma­nı Azər­bay­ca­nın di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın bir­gə fəa­liy­yə­ti­nin təş­ki­li məq­sə­di­lə ya­ra­dı­lan iş­çi qru­pun ikin­ci ic­la­sı ke­çi­ril­di. İc­las­da təş­ki­lat­la­rın bir­gə fəa­liy­yət is­ti­qa­mət­lə­ri və Ko­or­di­na­si­ya şu­ra­sı­nın ya­ra­dıl­ma­sı ilə bağ­lı bir sı­ra mə­sə­lə­lər mü­za­ki­rə edil­di. Mü­za­ki­rə­lər­də bir­ba­şa iş­ti­rak edə bil­mə­yən iş­çi qrup üzv­lə­ri, o cüm­lə­dən Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin apa­rat rəh­bə­ri on­layn şə­kil­də mü­za­ki­rə­lə­rə qo­şu­la­raq, fi­kir mü­ba­di­lə­si apa­rıb­lar. İş­çi qru­pun növ­bə­ti ic­la­sı­na­dək Uk­ray­na­da fəa­liy­yət gös­tə­rən, qey­diy­yat­dan ke­çən, di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın və di­as­por fə­al­la­rı­nın sa­yı­nın də­qiq­ləş­di­ril­mə­si, bir­gə fəa­liy­yət məq­səd­lə­ri­nin mü­əy­yən­ləş­di­ril­mə­si, Ko­or­di­na­si­ya şu­ra­sı­na üzv ol­maq is­tə­yən­lə­rin sə­nəd­lə­ri­nin ha­zır­lan­ma­sı ilə bağ­lı konk­ret iş böl­gü­sü apa­rıl­dı.


Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin dəs­tə­yi ilə Uk­ray­na­da di­gər təd­bir­lər də hə­ya­ta ke­çi­ri­lib. Ok­tyabr­da Ko­mi­tə­si­nin dəs­tə­yi ilə Uk­ray­na­nın pay­tax­tı Ki­yev­də Sə­məd Vur­ğun adı­na ki­tab­xa­na­da Azər­bay­ca­nın Xalq şai­ri Məm­məd Ara­zın ana­dan ol­ma­sı­nın 85 il­li­yi mü­na­si­bə­ti­lə ya­ra­dı­cı­lıq ge­cə­si ke­çi­ri­lib. Təd­bir­də Azər­bay­ca­nın Uk­ray­na­da­kı sə­fi­ri Azər Xu­di­yev, di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın nü­ma­yən­də­lə­ri, uk­ray­na­lı və azər­bay­can­lı gənc­lər, ya­ra­dı­cı in­san­lar iş­ti­rak edib­lər.

Məm­məd Ara­zın ya­ra­dı­cı­lı­ğı­nın əsas möv­zu­su­nun və­tən­pər­vər­lik ol­du­ğu­nu qeyd edən dip­lo­mat sə­fir­li­yin Uk­ray­na­da Məm­məd Araz ir­si­nin öy­rə­nil­mə­si­nə dəs­tək ver­mə­yə ha­zır ol­du­ğu­nu bil­di­rib.

Sə­məd Vur­ğun adı­na ki­tab­xa­na­nın di­rek­to­ru Qa­li­na Çe­bo­ta­ro­va isə çı­xı­şın­da Məm­məd Araz ir­si­nin Uk­ray­na­da araş­dı­rıl­ma­sı­nın va­cib ol­du­ğu­nu söy­lə­yib. Bə­dii ki­tab ba­za­sı­na gö­rə Uk­ray­na­da nü­mu­nə­vi ki­tab ev­lə­rin­dən bi­ri sa­yı­lan bu ki­tab­xa­na­da mü­tə­ma­di ola­raq Azər­bay­can­la bağ­lı təd­bir­lə­rin ke­çi­ril­di­yi­ni diq­qə­tə çat­dı­rıb.

Gənc fə­al Ma­ri­na Qon­ça­ruk isə öz çı­xı­şın­da Uk­ray­na və Azər­bay­ca­nın zən­gin mə­də­ni ir­sə ma­lik ol­du­ğu­nu bil­di­rə­rək, təd­bi­rin əhə­miy­yə­ti ba­rə­də da­nış­dı. Məm­məd Ara­zın nə­həng və­tən­daş ol­du­ğu­nu vur­ğu­la­yan Əmək­dar təh­sil iş­çi­si, hü­quq elm­lə­ri dok­to­ru, pro­fes­sor Arif Qu­li­yev şai­rin ya­ra­dı­cı­lı­ğın­da əsas ün­va­nın Və­tən, Azər­bay­can ol­du­ğu­nu söy­lə­yib.


Təd­bir çər­çi­və­sin­də A.Qu­li­yev Sə­məd Vur­ğun adı­na ki­tab­xa­na­nın ya­ran­ma­sı­nın 40 il­li­yi ilə bağ­lı gös­tər­di­yi xid­mə­tə gö­rə UNES­CO-nun "İn­for­ma­si­ya ha­mı üçün" Proq­ra­mı­nın Azər­bay­can Ko­mi­tə­si­nin fəx­ri dip­lo­mu­nu ki­tab­xa­na­nın di­rek­to­ru Qa­li­na Çe­bo­ta­ro­va təq­dim edib.

Da­ha son­ra ya­ra­dı­cı­lıq ge­cə­si ma­raq­lı bə­dii proq­ram­la da­vam et­di­ri­lib.


Va­sif CƏ­FƏ­ROV

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyi ilə çap olunur

  • SON XƏBƏR
  • TREND