Xa­ri­ci öl­kə­lər­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı­lar ta­ri­xi Və­tən­lə­ri­ni unut­ma­ma­lı­dır

28.11.2018 19:20
744
Xa­ri­ci öl­kə­lər­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı­lar ta­ri­xi Və­tən­lə­ri­ni unut­ma­ma­lı­dır

Xa­ri­ci öl­kə­lər­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı­lar­da və­tən­pər­vər­lik hiss­lə­ri­nin güc­lən­di­ril­mə­si, on­la­rın ta­ri­xi Və­tə­nə bağ­lı­lı­ğı­nın möh­kəm­lən­di­ril­mə­si önəm­li mə­sə­lə­lər­dən he­sab edi­lir. Xa­ric­də ya­şa­yan ye­ni nəs­lin mil­li kö­kə, mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­rə bağ­lı­lı­ğı­nın möh­kəm­lən­di­ril­mə­si, ta­ri­xi Və­tən­lə əla­qə­lə­rin ge­niş­lən­di­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də di­as­por təş­ki­lat­la­rı üzə­ri­nə mü­hüm və­zi­fə dü­şür.


On­lar ye­ni nə­sil­də və­tən­pər­vər­lik hiss­lə­ri­nin aşı­lan­ma­sın­da fə­al iş­ti­rak et­mə­li, ya­şa­dıq­la­rı döv­lət­lə­rin qa­nun­ve­ri­ci­li­yi­nə, elə­cə də bey­nəl­xalq hü­quq nor­ma­la­rı­na uy­ğun ola­raq ana di­lin­də təd­ri­sin təş­ki­li, "Həf­tə so­nu" mək­təb­lə­rin­də Azər­bay­can ta­ri­xi­nin, mə­də­niy­yə­ti­nin, in­cə­sə­nə­ti­nin öy­rə­dil­mə­si, yer­li əha­li ara­sın­da təb­li­ği is­ti­qa­mə­tin­də səy­lər bir­ləş­di­ril­mə­li­dir.


Bu məq­səd­lə di­as­por təş­ki­lat­la­rı­na təv­si­yə edi­lir ki, xa­ric­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı iş adam­la­rı­nın və Azər­bay­ca­nın im­kan­la­rın­dan is­ti­fa­də et­mək­lə ic­ma üzv­lə­ri içə­ri­sin­də elm, təh­sil, mə­də­niy­yət, in­cə­sə­nət, id­man və di­gər sa­hə­lər üz­rə fit­ri is­te­da­dı olan uşaq, ye­ni­yet­mə və gənc­lə­rin aş­kar edil­mə­si, on­la­rın öz is­te­dad və ba­ca­rıq­la­rı­nın in­ki­şaf et­dir­mə­si, Azər­bay­can və Azər­bay­can xal­qı­nı dün­ya­ya ta­nıt­ma­sı üçün əl­ve­riş­li şə­rai­tin ya­ra­dıl­sın.


Bun­lar­la ya­na­şı dün­ya­nın nü­fuz­lu ali təh­sil ocaq­la­rın­da təh­sil alan azər­bay­can­lı tə­lə­bə­lər­lə əla­qə­lə­rin ya­ra­dıl­ma­sı, xa­ri­ci öl­kə­lər­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı gənc­lə­rin mil­li-mə­nə­vi ruh­da tər­bi­yə olun­ma­sı məq­sə­di­lə sis­tem­li və ar­dı­cıl təb­li­ğat-maa­rif­lən­dir­mə işi­nin apa­rıl­ma­sı, xa­ri­ci öl­kə­lər­də təh­sil alan və yük­sək nə­ti­cə­lər gös­tər­miş azər­bay­can­lı tə­lə­bə­lə­rin hə­vəs­lən­di­ril­mə­si məq­sə­di­lə di­as­por təş­ki­lat­la­rı tə­rə­fin­dən hə­vəs­lən­di­ri­ci mü­ka­fat­la­rın tə­sis edil­mə­si məq­sə­də uy­ğun he­sab olu­nur.


Azər­bay­can­lı gənc­lə­rin di­as­por qu­ru­cu­lu­ğu­na cəlb olun­ma­sı, on­la­rın di­as­por təd­bir­lə­rin­də fə­al iş­ti­ra­kı­nın tə­min edil­mə­si, xa­ric­də təh­sil alan azər­bay­can­lı gənc­lə­rin təh­sil sa­hə­sin­də mey­da­na çı­xan prob­lem­lə­ri­nin həl­lin­də bir­gə səy­lə­rin gös­tə­ril­mə­si, xa­ri­ci öl­kə­lər­də təh­sil alan azər­bay­can­lı tə­lə­bə­lə­rin fo­rum­la­rı­nın təş­ki­li təc­rü­bə­si­nin da­vam et­di­ril­mə­si töv­si­yə olu­nur.


Xa­ri­ci öl­kə­lər­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı gənc­lə­rin mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­rə bağ­lı­lı­ğı­nı ar­tır­maq üçün "Həf­tə so­nu" mək­təb­lə­ri­nin açıl­ma­sı və on­la­rın Ana di­lin­də dərs­lik və ədə­biy­yat­lar­la tə­min edil­mə­si, Azər­bay­can­lı gənc­lə­rin Azər­bay­ca­nın ta­ri­xi, mə­də­niy­yə­ti, müa­sir hə­ya­tı, stra­te­ci in­ki­şaf is­ti­qa­mət­lə­ri, bey­nəl­xalq mü­na­si­bət­lər sis­te­min­də ye­ri ba­rə­də ət­raf­lı mə­lu­mat­lan­dı­rıl­ma­sı sa­hə­sin­də təd­bir­lə­rin gö­rül­mə­si, bu məq­səd­lə el­mi-prak­tik konf­rans­la­rın, dis­kus­si­ya­la­rın, sim­po­zi­um­la­rın və di­gər maa­rif­lən­di­ri­ci top­lan­tı­la­rın təş­ki­li ox­şar təd­bir­lər­dən bi­ri­dir.


Di­as­por təş­ki­lat­la­rı­na məs­lə­hət bi­li­nir ki, Azər­bay­can­lı gənc­lə­rin ya­şa­dıq­la­rı öl­kə­lər­də gənc­lər təş­ki­lat­la­rı ilə sıx əmək­daş­lıq əla­qə­lə­ri­nin qu­rul­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də bir­gə səy­lər gös­tə­ril­sin, xa­ri­ci öl­kə­lər­də təh­sil alan azər­bay­can­lı gənc­lər üçün İn­ter­net-fo­rum­la­rın təş­ki­li təc­rü­bə­si­nin da­vam et­di­ril­sin.


Və­tən­pər­li­yin, ta­ri­xi Və­tə­nə bağ­lı­lı­ğın önə­mi­ni Azər­bay­ca­nın Ümum­mil­li li­de­ri Hey­dər Əli­yev xa­ric­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı­lar­la hər gö­rü­şün­də vur­ğu­la­yır­dı. O, 1996-cı il­də Al­ma­ni­ya­ya sə­fə­ri za­ma­nı azər­bay­can­lı­lar­la gö­rü­şün­də bu mə­sə­lə­lə­ri xü­su­si­lə vur­ğu­la­mış­dı. Hə­min gö­rüş­də Hey­dər Əli­yev qeyd edir­di ki, xal­qı­mı­za bir­lik la­zım­dır, Və­tən­də də, res­pub­li­ka­mız­dan kə­nar­da da bir­lik la­zım­dır: "Xal­qı­mız dün­ya­nın bir çox öl­kə­lə­ri­nə sə­pə­lə­nib. Bu­ra­da çı­xış edən dost­la­rı­mız dün­ya öl­kə­lə­rin­də 40 mil­yon azər­bay­can­lı­nın ya­şa­ma­sın­dan söh­bət aç­dı­lar. Bə­li, be­lə­dir, bu, mə­nə də mə­lum­dur. Hə­min rə­qəm bəl­kə bun­dan da çox­dur. Am­ma hər hal­da, əgər dün­ya­da 40 mil­yon azər­bay­can­lı ya­şa­yır­sa, on­lar azər­bay­can­lı adı da­şı­yır­lar­sa, on­lar­da Azər­bay­can qəl­bi, qa­nı var­sa, bu, ha­mı­mı­zın fəx­ri­dir. Mən de­mi­rəm ki, bu 40 mil­yon azər­bay­can­lı­nın ha­mı­sı bir ye­rə yı­ğış­sın, bu, heç də la­zım de­yil. An­caq ha­mı­sı­nın qəl­bi, fik­ri, gə­lə­cə­yə ba­xı­şı və Azər­bay­can haq­qın­da fi­kir­lə­ri bir ol­sa, əl­bət­tə ki, res­pub­li­ka­mız da öz müs­tə­qil­li­yi­ni bun­dan son­ra da möh­kəm­lən­di­rər, in­ki­şaf yo­lu­nu mə­ha­rət­lə ke­çə bi­lər və öl­kə­mi­zin hü­dud­la­rın­dan kə­nar­da ya­şa­yan soy­daş­la­rı­mız bun­dan da yax­şı həm ya­şa­ya, həm iş­lə­yə, həm də Və­tə­ni­miz, xal­qı­mız üçün çox iş­lər gö­rə bi­lər­lər. Ona gö­rə də bir­lik adi bir şey de­yil. Bə­zən bu "bir­lik" sö­zü­nü o qə­dər iş­lə­dir­lər ki, o, hör­mət­dən dü­şür. Çün­ki elə hər bir adam de­yir ki, bir­lik ol­sun. Bi­lir­si­niz, bir var ki, bu şüa­rı ay­rı-ay­rı məq­səd­lər üçün de­sin­lər, bir də var ki, bu, hə­ya­tı­mı­zın tə­lə­bin­dən do­ğan söz­lər ol­sun. Mən Azər­bay­ca­nın pre­zi­den­ti ki­mi, xal­qı­mı­zın mə­nə gös­tər­di­yi eti­ma­da gü­və­nə­rək res­pub­li­ka­mı­za baş­çı­lıq edən bir şəxs ki­mi bu gün de­yi­rəm: Azər­bay­ca­nın özün­də də bu gü­nü­mü­zün, gə­lə­cə­yi­mi­zin zə­ma­nə­ti, rəh­ni bir­lik­dir və bü­tün dün­ya­da da soy­daş­la­rı­mı­zın bir ol­ma­sı va­cib­dir".


Hey­dər Əli­yev vur­ğu­la­mış­dı ki, bir­li­yin tə­min edil­mə­si asan mə­sə­lə de­yil, çün­ki in­san­lar bir-bi­rin­dən çox fərq­li­dir: "Əl­bət­tə, bu, asan mə­sə­lə de­yil. İn­san­lar bir-bi­rin­dən çox fərq­li­dir. Dün­ya­da ey­ni xü­su­siy­yə­tə ma­lik iki in­san tap­maq çə­tin­dir. Hət­ta qar­daş-qar­daş­la ey­ni xa­siy­yət­də de­yil. Bə­zən gö­rür­sən, əkiz qar­daş, ba­cı da bir-bi­ri ilə ey­ni xa­siy­yət­də ol­mur. Bu, tə­bii­dir. Biz tə­biə­tə qar­şı heç bir zor iş­lə­də bil­mə­rik. Tə­biə­tin ya­rat­dı­ğı tə­bii qa­nun­lar heç kə­sin is­tə­yin­dən, ya­xud sə­yin­dən ası­lı ol­ma­ya­raq iş­lə­yir. Am­ma bu tə­bii qa­nun­lar içə­ri­sin­də də bir ol­maq, da­ha da sıx ol­maq, bir-bi­ri­nə da­yaq ol­maq, əl uzat­maq üçün im­kan­lar çox­dur. Biz ça­lış­ma­lı­yıq ki, bu im­kan­lar­dan is­ti­fa­də edək. Mən bu söz­lə­ri məhz si­zin hü­zu­ru­nuz­da ona gö­rə de­yi­rəm ki, mə­lu­mat ver­di­niz ki, bu­ra­da­kı cə­miy­yət­lər bir­lə­şib bir fe­de­ra­si­ya ya­rat­mış­lar. Bu, çox gə­rək­li bir iş­dir. Mən ar­zu edi­rəm ki, bu fe­de­ra­si­ya­nız sə­mə­rə­li iş­lə­sin, gü­nü-gün­dən möh­kəm­lən­sin və öz tə­si­ri­ni baş­qa öl­kə­lə­rə də yay­sın, gös­tər­sin. Biz də ça­lı­şa­ca­ğıq ki, ya­ran­mış be­lə fe­de­ra­si­ya­lar­la bi­la­va­si­tə əla­qə sax­la­yaq və si­zə əli­miz­dən gə­lən kö­mə­yi edək, Azər­bay­can hə­qi­qə­ti­ni dün­ya­ya si­zin­lə bir­lik­də bə­yan edək".

1997-ci il­də ABŞ-a sə­fə­ri za­ma­nı Hey­dər Əli­yev soy­daş­la­rı­mız­la ke­çir­di­yi gö­rüş­də bir­lik, və­tə­nə bağ­lı­lıq mə­sə­lə­si vur­ğu­lan­mış­dı: "Çı­xış edən dos­tu­muz de­di ki, biz Azər­bay­can üçün nə et­mə­li­yik, Azər­bay­can bi­zə nə et­mə­li­dir. Mən Va­şinq­ton­da ge­dib Ken­ne­di­nin qəb­ri­ni zi­ya­rət et­dim. Ora­da gö­zəl söz­lər ya­zı­lıb­dır. Con Ken­ne­di pre­zi­dent an­dı içər­kən ame­ri­ka­lı­la­ra mü­ra­ci­ət­lə de­yib­dir: "Siz dü­şün­mə­yin ki, Ame­ri­ka si­zə nə et­mə­li­dir. Dü­şü­nün ki, siz Ame­ri­ka­ya nə et­mə­li­si­niz? Bun­lar çox müd­rik söz­lər­dir. Bu söz­lər elə bi­zim öl­kə­mi­zə də aid­dir. Mən də Ken­ne­di­nin bu söz­lə­ri ilə si­zə de­yi­rəm: Siz dü­şün­mə­yin ki, Azər­bay­can si­zə nə et­mə­li­dir. Dü­şü­nün ki, siz Azər­bay­ca­na nə et­mə­li­si­niz. Çün­ki hər bir in­san - əgər onun əli, qo­lu, gö­zü, ba­şı üs­tün­də­dir­sə - ha­ra­da olur-ol­sun ya­şa­ya bi­lər. Bir az pis, bir az yax­şı ya­şa­yar. Mən hə­ya­tın hər bir üzü­nü gör­mü­şəm. Lap pis də, ağır da, lap yük­sək şə­ra­it­də də ya­şa­mı­şam. Mən heç vaxt zən­gin, sər­vət sa­hi­bi ol­ma­mı­şam. Çün­ki So­vet İt­ti­fa­qın­da bu yox idi. An­caq tut­du­ğum və­zi­fə­yə gö­rə çox yük­sək şə­ra­it­də ya­şa­mı­şam. Mosk­va­da, Kreml­də otur­mu­şam və bö­yük bir vil­la­da ya­şa­mı­şam. Am­ma son­ra ora­dan aşa­ğı­ya düş­mü­şəm, ge­dib Nax­çı­van­da bir ko­ma­da ya­şa­mı­şam. Nə ol­sun? İn­san ya­şa­yır. Mən də ya­şa­dım. De­mək is­tə­yi­rəm ki, in­san ha­ra­da ol­sa ya­şa­ya­caq­dır".


Ümum­mil­li li­der qeyd edir­di ki, əsas şərt in­sa­nın Və­tə­ni, tor­pa­ğı üçün nə et­mə­si­dir: "Şərt o de­yil­dir. Şərt odur ki, in­san mil­lə­ti, Və­tə­ni, tor­pa­ğı üçün nə edir. Şərt bu­dur. Mən hə­mi­şə be­lə ya­şa­mı­şam. İn­di­yə qə­dər xal­qım üçün əlim­dən nə gə­lib et­mi­şəm, bun­dan son­ra da edə­cə­yəm. Si­zi də də­vət edi­rəm ki, bu­nu edə­si­niz. Bi­lir­si­niz, xa­ric­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rın bə­zi­lə­ri bəl­kə də bu­gün­kü müs­tə­qil Azər­bay­can­da do­ğul­ma­yıb­lar. Nə ol­sun ki, Azər­bay­can­da do­ğul­ma­yıb­lar? Ame­ri­ka­da ya­şa­yan er­mə­ni­lər Er­mə­nis­tan­da do­ğu­lub­lar? On­lar Dağ­lıq Qa­ra­bağ­da do­ğu­lub­lar? On­la­rın heç bi­ri Er­mə­nis­tan­da do­ğul­ma­yıb, Dağ­lıq Qa­ra­bağ­da do­ğul­ma­yıb­dır. Am­ma er­mə­ni­dir­lər. Ona gö­rə də Er­mə­nis­tan haq­qın­da dü­şü­nür­lər. An­caq Ame­ri­ka­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rın bi­ri de­yir, mən İran­da do­ğul­mu­şam, o bi­ri de­yir, Tu­ran­da do­ğul­mu­şam. Bi­ri de­yir ora­da, o bi­ri de­yir bu­ra­da do­ğul­mu­şam. Baş­qa bi­ri de­yir ki, əşi, mə­nə nə var, ar­va­dım in­gi­lis­dir. Mosk­va­da ya­şa­yan baş­qa bi­ri­si de­yir ki, mə­nim ar­va­dım rus­dur, ona gö­rə də azər­bay­can­lı­lı­ğı­mı bir az itir­mi­şəm. Be­lə­lə­ri də var. Ha­ra­da do­ğul­mu­san, fər­qi yox­dur. Əgər sən azər­bay­can­lı­san­sa, özü­nü azər­bay­can­lı he­sab edir­sən­sə, de­mək, bil­mə­li­sən ki, ha­ra­da do­ğul­ma­ğın­dan, ha­ra­da ya­şa­ma­ğın­dan ası­lı ol­ma­ya­raq, dün­ya­da azər­bay­can­lı­la­rın in­di bir müs­tə­qil döv­lə­ti var­dır. İkin­ci­si yox­dur. Var? Var­sa, de­yin. Yox­dur. Hər bir azər­bay­can­lı fəxr et­mə­li­dir ki, nə­ha­yət, Azər­bay­can xal­qı­nın dün­ya bir­li­yi­nə da­xil olan döv­lə­ti var­dır. Bu, hər bir azər­bay­can­lı üçün if­ti­xar mən­bə­yi­dir. Tə­səv­vür edin, Azər­bay­can pre­zi­den­ti Ame­ri­ka Bir­ləş­miş Ştat­la­rı­na rəs­mi sə­fə­rə gə­lib, müs­tə­qil Azər­bay­can döv­lə­ti­nin bay­ra­ğı hər yer­də dal­ğa­la­nır. Mən Va­şinq­ton­da "Ble­yer Ha­us"da ya­şa­dı­ğım dörd gün ər­zin­də Azər­bay­ca­nın bay­ra­ğı onun üs­tün­də dur­muş­du. Ha­ra ge­di­rəm, ora­da Azər­bay­ca­nın bay­ra­ğı­nı gö­rü­rəm. Ağ evə gəl­mi­şəm, Azər­bay­ca­nın və Ame­ri­ka döv­lət­lə­ri­nin bay­raq­la­rı­nın qar­şı­sın­da ABŞ pre­zi­den­ti ilə yan-ya­na otur­mu­şuq. Av­to­mo­bi­li­min üs­tün­də Azər­bay­ca­nın bay­ra­ğı var­dır. Mə­nim bu rəs­mi sə­fə­rim müd­də­tin­də bu­ra­da Azər­bay­ca­nın döv­lət him­ni də­fə­lər­lə səs­lə­nib­dir. Bun­lar ha­mı­sı nə qə­dər bö­yük ta­ri­xi ha­di­sə­lər­dir! Azər­bay­can müs­tə­qil bir döv­lət­dir, ona gö­rə də gə­rək hər bir azər­bay­can­lı nə müm­kün­dür, onu et­sin. Si­zin və­zi­fə­niz bu ol­ma­lı­dır. Əl­bət­tə ki, Azər­bay­can si­zin da­ya­ğı­nız­dır. Azər­bay­can pre­zi­den­ti ki­mi mən dün­ya­da ya­şa­yan hər bir azər­bay­can­lı­nın dər­di­nə şə­rik ol­ma­ğa ha­zı­ram. Mən də döv­lə­ti­mi­zin kö­mə­yi­nə eh­ti­yac du­yan hər bir azər­bay­can­lı­nın dər­di­nə şə­rik ol­ma­ğa ha­zı­ram. Mə­nim və döv­lə­ti­mi­zin kö­mə­yi­nə eh­ti­yac du­yan hər bir azər­bay­can­lı­ya kö­mək et­mə­yə ha­zı­ram. Çün­ki o, azər­bay­can­lı­dır. Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın pre­zi­den­ti ki­mi mə­nim üçün hər bir azər­bay­can­lı - ha­ra­da ya­şa­ma­sın­dan, do­ğul­ma­sın­dan ası­lı ol­ma­ya­raq - əziz­dir. Mə­nim məs­lə­hə­tim on­dan iba­rət­dir ki, siz Azər­bay­can­la da­ha sıx əla­qə sax­la­ya­sı­nız. İm­ka­nı­nız olan­da Azər­bay­ca­na gə­lin".


Va­sif CƏ­FƏ­ROV

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyi ilə çap olunur

  • SON XƏBƏR
  • TREND