Al­ma­ni­ya­da Azər­bay­can di­as­po­ru

25.12.2018 20:04
407
Al­ma­ni­ya­da Azər­bay­can di­as­po­ru

Azər­bay­can­lı­la­rın sıx ya­şa­dıq­la­rı öl­kə­lər­dən bi­ri də Al­ma­ni­ya­dır. Azər­bay­can­la Al­ma­ni­ya ara­sın­da dip­lo­ma­tik mü­na­si­bət­lər 1992-ci ilə tə­sa­düf edir. Dip­lo­ma­tik mü­na­si­bət­lə­rin ya­ran­ma­sın­dan son­ra Azər­bay­can və Al­ma­ni­ya ara­sın­da əla­qə­lər in­ki­şaf et­mə­yə baş­la­yıb.


Al­ma­ni­ya azər­bay­can­lı­la­rı əsa­sən Tür­ki­yə və İran­dan, qis­mən Azər­bay­can və di­gər döv­lət­lər­dən bu­ra­ya miq­ra­si­ya edib­lər. Qey­ri-rəs­mi mə­lu­mat­la­ra əsa­sən Al­ma­ni­ya­da 200000 nə­fər et­nik azər­bay­can­lı ya­şa­yır və on­lar­dan 14000-17000 nə­fə­ri bu öl­kə­nin pay­tax­tı Ber­lin şə­hə­rin­də məs­kun­la­şıb­lar.


Al­ma­ni­ya­da "Azər­bay­can Mə­də­niy­yə­ti" cə­miy­yə­ti­nin səd­ri Ya­şar Nif­tə­li­yev də o fi­kir­də­dir ki, azər­bay­can­lı­la­rın di­as­por ta­ri­xi uzaq keç­mi­şə tə­sa­düf et­sə də, ta­ri­xən ya­ra­nan fa­si­lə­lər bu­nun in­ki­şa­fı­na im­kan ver­mə­yib: "So­nun­cu mər­hə­lə ümu­mil­li li­der Hey­dər Əli­ye­vin ye­ni­dən ha­ki­miy­yə­tə gəl­mə­si ilə ilk də­fə ola­raq ən fə­al və uzun­müd­dət­li mər­hə­lə­yə ke­çib və bu­nun­la da di­as­por­da kök­lü dö­nüş ya­ra­nıb. Nə­zə­rə alaq ki, xa­ric­də­ki azər­bay­can­lı­la­rın, xü­su­si­lə də Av­ro­pa­da­kı azər­bay­can­lı­la­rın tam ək­sə­riy­yə­ti məhz Azər­bay­can müs­tə­qil­lik qa­zan­dıq­dan son­ra köç edib­lər. Av­ro­pa­da Al­ma­ni­ya da da­xil ol­maq­la ye­ni me­tod­la­rın di­as­por­da is­ti­fa­də olun­ma­sı ar­tıq nə­ti­cə eti­ba­ri­lə özü­nü bü­ru­zə ver­mək­də­dir. Di­as­por­la İş üz­rə Döv­lət Ko­mi­tə­si­nin səd­ri Fu­ad Mu­ra­do­vun Av­ro­pa­nın bir sı­ra öl­kə­lə­rin­də həm­və­tən­lə­ri­miz­lə et­di­yi son gö­rüş­lər, mü­za­ki­rə­lər və alı­nan qə­rar­lar cid­di can­lan­ma­ya sə­bəb olub. Bu, in­di lob­bi­çi­li­yin dir­çəl­mə­sin­də özü­nü gös­tə­rir. Lob­bi­çi­lik mə­sə­lə­si­nə gə­lin­cə, bu, bi­zim üçün ye­ni mər­hə­lə­dir. Biz­lər ye­ni-ye­ni Av­ro­pa­da tə­ka­mül­lə­şə­rək yer­li ida­rə­et­mə ilə, seç­ki­li or­qan­lar­la sıx ün­siy­yət ya­ra­dı­rıq, dost­lar qa­za­nı­rıq. Bun­lar in­di-in­di öz nə­ti­cə­si­ni ver­mək­də­dir. Ar­tıq bir ne­çə böl­gə­lər­də azər­bay­can­lı­lar öz­lə­ri yer­li qu­rum­la­ra se­çi­lir­lər, tə­yin olu­nur­lar və sa­ir. Di­as­por sa­hə­sin­də tət­biq edi­lən ye­ni me­tod­lar əmi­nəm ki, lob­bi­çi­li­yi də sü­rət­lən­di­rə­cək. Ən baş­lı­ca­sı gənc­lə­ri­mi­zin yer­li par­ti­ya­la­ra üzv ol­ma­sı ak­tu­al mə­sə­lə­yə çev­ri­lib və gün­dəm­də­dir. Əsas in­teq­ra­si­ya­nın güc­lü ol­ma­sı­dır. Əks hal­da lob­bi­çi­lik zə­ig in­ki­şaf edər".


Ye­ri gəl­miş­kən, Y.Nif­tə­li­yev da­ha çox bey­nəl­xalq boks ya­rış­la­rı­nın ke­çi­ril­mə­si üzə­rin­də di­as­por fəa­liy­yə­ti ilə məş­ğul­dur və onun fik­rin­cə, id­man elə bir təb­li­ğat üs­lu­bu­dur ki, la­zım olan bü­tün me­yar­la­rı yer­li cə­miy­yə­tə çat­dı­ra bi­li­rik: "Ona gö­rə də mən gü­cü­mü id­man təd­bir­lə­ri­nə, me­dia­ya yö­nəlt­mi­şəm. Ar­tıq içə­ri­miz­də 10-15 nə­fə­ri top­la­yıb şab­lon təd­bir­lər ke­çir­mək za­ma­nı de­yil. Da­ha fərq­li, da­ha ge­niş miq­ya­sa önəm ve­ri­rik. Gü­cü­mü­zü yer­li əha­li ilə müx­tə­lif la­yi­hə­lə­rə yö­nəl­di­rik. Ye­ri gəl­miş­kən, bu­nu da lob­bi­çi­li­yin bir qo­lu he­sab et­mək olar. Ye­ni plan­la­rı­mız id­man­da çox­dur. Plan­la­rı­mız­dan bi­ri də odur ki, növ­bə­ti il­dən Azər­bay­can id­man­çı­la­rı­nın sa­yı­nı rəh­bər­lik et­di­yi­miz "World Bo­xing Com­mit­tee Hay­dər Ali­yev (WBCA)"də ar­tır­maq­dır. Bu­na na­il ola­ca­ğı­ma əmi­nəm. Na­il ola bil­sək Azər­bay­can di­as­po­ru­nun in­ki­şa­fı­na və Av­ro­pa­da içi­miz­dən çı­xan bə­zi ar­zuo­lun­maz şəxs­lə­rin ye­tiş­mə­si­nin qar­şı­sı­nı al­mış ola­rıq" ("re­port.az").


"2011-ci il­də tə­sis edi­lən Al­man-Azər­bay­can Dost­luq Cə­miy­yə­ti­ni ya­rat­maq­da əsas məq­səd bu təş­ki­lat va­si­tə­si­lə al­man­lar­la dost­lu­ğu da­ha da möh­kəm­lən­dir­mək, həm­çi­nin adət-ənə­nə­lə­ri al­man­la­ra da­ha da ya­xın­dan ta­nıt­dır­maq olub" de­yən adı­çə­ki­lən cə­miy­yə­tin səd­ri Nai­bə Ha­cı­ye­va qeyd edir ki, al­man­la­ra nə­in­ki bi­zim ye­mək­lə­ri, hət­ta mil­li rəqs­lə­ri­mi­zi, öz ana di­li­mi­zi be­lə öy­rə­dir: "Al­man­lar bi­zim mu­si­qi­lə­ri­mi­zə çox hə­vəs­lə qu­laq asır­lar. Hər də­fə top­lan­tı­la­rı­mız­da mən­dən son­ra­kı top­lan­tı­nın nə za­man ola­ca­ğı­nı hə­vəs­lə so­ru­şur­lar. Bu­nun­la bə­ra­bər, ke­çir­di­yi­miz bü­tün gö­rüş­lər­də on­la­ra Azər­bay­can haq­qın­da mə­lu­mat­lar ve­ri­rəm. Xü­su­si­lə, Dağ­lıq Qa­ra­bağ prob­le­mi, er­mə­ni­lər tə­rə­fin­dən Xo­ca­lı­da tö­rə­di­lən soy­qı­rım haq­qın­da tez-tez söh­bət­lər edi­lir. Ümu­miy­yət­lə, bi­zim təş­ki­la­tı­mı­zın əsas məq­sə­di Azər­bay­can­la Al­ma­ni­ya cə­miy­yə­ti ara­sın­da dost­lu­ğu güc­lən­dir­mək, öl­kə­mi­zin mə­də­niy­yə­ti­ni təb­liğ et­mək və ən baş­lı­ca­sı həm­yer­li­lə­ri­miz­lə da­ha sıx əla­qə­lər ya­ra­dıb on­la­rı bir çə­tir al­tın­da bir­ləş­dir­mək­dir".


N.Ha­cı­ye­va qeyd edir ki, Al­ma­ni­ya­da müx­tə­lif Azər­bay­can dər­nək­lə­ri, di­as­por təş­ki­lat­la­rı möv­cud­dur: "Bu təş­ki­lat­la­rın ha­mı­sı­nın da məq­sə­di ey­ni­dir. Yə­ni, Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­ni, Dağ­lıq Qa­ra­bağ prob­le­mi və Xo­ca­lı soy­qı­rı­mı­nı bu­ra­da ta­nıt­maq və Al­ma­ni­ya cə­miy­yə­ti ilə sıx əmək­daş­lıq əla­qə­lə­ri ya­rat­maq. Di­gər tə­rəf­dən son il­lər döv­lət tə­rə­fin­dən di­as­por fəa­liy­yə­ti­nə ay­rı­lan diq­qət və qay­ğı Al­ma­ni­ya­da­kı di­as­po­ru­mu­zun fəa­liy­yə­tin­də də əhə­miy­yət­li də­rə­cə­də hiss olu­nur. Al­ma­ni­ya­nın bir çox şə­hər­lə­rin­də həm­yer­li­lə­ri­mi­zin ya­rat­dıq­la­rı təş­ki­lat­lar Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­nin ta­nı­dıl­ma­sın­da və öl­kə­lə­ri­miz ara­sın­da mə­də­ni əla­qə­lə­rin in­ki­şa­fın­da çox bö­yük rol oy­na­yır. Ümu­miy­yət­lə, hər bir azər­bay­can­lı­nın bu­ra­da bir məq­sə­di var, o da Və­tə­ni­mi­zi bu­ra­da la­yi­qin­cə təm­sil et­mək, hər yan­da azər­bay­can­lı ola­raq öl­kə­mi­zin adı­nı uca tut­maq və da­ha yük­sək nai­liy­yət­lər əl­də et­mək­dir. Mən de­yər­dim ki, di­as­po­ru­muz­da bir­lik mü­kəm­məl şə­kil­də ol­ma­sa da, am­ma ki­fa­yət qə­dər hiss edi­lən­dir. Al­ma­ni­ya­da ya­ra­dı­lan Azər­bay­can­lı­la­rın Al­ma­ni­ya­da Ko­or­di­na­si­ya Mər­kə­zi­nin fəa­liy­yə­ti bu is­ti­qa­mət­də çox nə­zə­rə çar­pır.


Azər­bay­can­lı­la­rın Al­ma­ni­ya­da Ko­or­di­na­si­ya Mər­kə­zi dai­mi ola­raq öz üzv­lə­ri­nə Al­ma­ni­ya­da baş ve­rən mə­də­ni və ic­ti­mai xə­bər­lə­ri çat­dı­rır və la­zım gəl­dik­də Azər­bay­can haq­qın­da ge­dən yal­nış mə­lu­mat­la­ra kəs­kin şə­kil­də eti­ra­zı­nı bil­dir­mək­də yar­dım­çı olur. Bun­dan əla­və bi­zim bu­ra­da ya­şa­yan gənc­lə­ri­miz tə­rə­fin­dən ya­ra­dı­lan tə­lə­bə və elm adam­la­rı üçün olan təş­ki­lat­la­rı var ki, azər­bay­can­lı gənc­lə­rin bir ara­ya top­laş­ma­sın­da, el­mi dis­kus­si­ya apar­ma­sın­da on­la­rın təh­sil­lə və ya­xud di­gər mə­sə­lə­lər­lə olan prob­lem­lə­ri­nin həll edil­mə­sin­də bö­yük rol oy­na­yır".


Ye­ri gəl­miş­kən, Al­ma­ni­ya­da türk di­as­po­ru da çox güc­lü­dür: "Türk di­as­po­ru­nun bi­zim­lə sıx əmək­daş­lıq əla­qə­lə­ri var. Bun­dan baş­qa, Av­ro­pa­da təh­sil alan, iş­lə­yən Azər­bay­ca­nın is­te­dad­lı gənc­lə­ri­nin sa­yı il­dən-ilə ço­xa­lır. Bu, çox müs­bət hal­dır. Bi­zim gənc­lər ça­lış­dıq­la­rı və təh­sil al­dıq­la­rı xa­ri­ci öl­kə­lər­də da­im Azər­bay­ca­nın təb­li­ğa­tı­nı ge­niş­lən­dir­mə­li­dir­lər. Müm­kün qə­dər hə­min öl­kə­nin be­yin mər­kəz­lə­rin­də, təd­qi­qat apa­ran uni­ver­si­tet­lə­rin­də ça­lış­ma­lı­dır­lar. Bu da heç şüb­hə­siz ki, gə­lə­cək­də hə­min öl­kə­lər­də­ki gənc­lə­ri­mi­zin söz sa­hi­bi ol­ma­sı­na gə­ti­rib çı­xa­ra­caq və Azər­bay­can na­mi­nə təb­li­ğat iş­lə­rin­də bö­yük kö­mək ola­caq. Al­man-Azər­bay­can Dost­luq Cə­miy­yə­ti ola­raq Azər­bay­ca­nın bü­tün əla­mət­dar gün­lə­ri ilə bağ­lı təd­bir­lər ke­çi­ri­rik. Onu da qeyd edim ki, soy­daş­la­rı­mız bu­ra­da da­ha cox in­teq­ra­si­ya ilə bağ­lı prob­lem­lər­lə üz­lə­şir­lər. Al­ma­ni­ya bi­zim cə­miy­yət­dən çox fərq­li­dir. Fərq­li dil, fərq­li mə­kan, fərq­li an­la­yış­lar və s. Am­ma bun­lar da za­man za­man ke­çən, öz həl­li­ni ta­pan prob­lem­lər­dir. Al­man-Azər­bay­can Dost­luq Cə­miy­yə­ti ola­raq məq­sə­di­miz on­dan iba­rət­dir ki bi­zim həm­yer­li­lə­ri­miz uz­ləş­di­yi bu prob­lem­lə­rə la­zı­mi dəs­tə­yi gös­tə­rə bi­lək. Bir fak­tı da qeyd edim ki, Al­ma­ni­ya­da Türk-Azər­bay­can di­as­po­ra­sı və əmək­daş­lı­ğı çox güc­lü ol­du­ğu üçün er­mə­ni­lə­rin fəa­liy­yə­ti köl­gə al­tın­da­dır və de­mək olar ki, bi­zim fəa­liy­yət­lə­rin qar­şı­lı­ğın­da hiss edil­mir (anl.az).


2018-ci il­də Al­ma­ni­ya­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı­lar Al­ma­ni­ya Fe­de­ra­tiv Res­pub­li­ka­sı­nın (AFR) kans­le­ri An­ge­la Mer­ke­lə mü­ra­ci­ət ün­van­la­yıb ("di­as­por.az"). Mü­ra­ci­ət­də bil­di­ri­lir ki, XIX əs­rin əv­vəl­lə­rin­dən baş­la­ya­raq bir ne­çə al­man ya­şa­yış mən­tə­qə­si­nin Azər­bay­can­da sa­lın­ma­sı iki xal­qın əla­qə­lə­ri­nin da­ha da möh­kəm­lən­mə­si­nə töh­fə ve­rib. "Azər­bay­can­da­kı ço­xəsr­lik mul­ti­kul­tu­ra­lizm və to­le­rant­lıq ənə­nə­lə­ri hə­min dövr­də hər iki xal­qın çox meh­ri­ban və sə­mi­mi ya­şa­ma­sı­na, həm­çi­nin on­la­rın Azər­bay­can­da­kı ev­lə­ri, lü­te­ran kil­sə­lə­ri və me­mar­lıq nü­mu­nə­lə­ri­nin bu gü­nə­dək qo­ru­nub sax­lan­ma­sı­na im­kan ya­ra­dıb. Ha­zır­da Azər­bay­can­da yüz­lər­lə al­man şir­kə­ti fəa­liy­yət gös­tə­rir. 2017-ci il­də Cə­nu­bi Qaf­qaz re­gio­nu öl­kə­lə­ri ilə ümu­mi ti­ca­rət­də Azər­bay­ca­nın pa­yı, təx­mi­nən, 66% olub. Öl­kə­lə­ri­miz ara­sın­da ti­ca­rət döv­riy­yə­si 1 mil­yard dol­la­ra ya­xın­dır. Azər­bay­can Av­ro­pa İt­ti­fa­qı­nın eti­bar­lı tə­rəf­da­şı­dır və Av­ro­pa İt­ti­fa­qı ilə qar­şılq­lı hör­mət, bə­ra­bər tə­rəf­daş­lıq və ümu­mi ma­raq­la­ra əsas­la­nan mü­na­si­bət­lə­rin in­ki­şaf et­di­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də qə­ti si­ya­si ira­də nü­ma­yiş et­di­rir. O cüm­lə­dən Al­ma­ni­ya hər za­man dün­ya­nın bey­nəl­xalq hü­quq prin­sip­lə­ri­nə hör­mət­lə ya­na­şan, əda­lət­li möv­qe­yi ilə se­çi­lən apa­rı­cı bir öl­kə­si olub. Ümid­va­rıq ki, Al­ma­ni­ya bu prin­sip­lə­rə sa­diq qa­la­raq ATƏT-in Minsk qru­pu­nun üz­vü ki­mi, bi­zim üçün əsas mə­sə­lə olan Azər­bay­ca­nın Er­mə­nis­tan tə­rə­fin­dən iş­ğal edil­miş 20 fa­iz tor­pa­ğı­nın azad olun­ma­sı və iş­ğal edil­miş tor­paq­lar­dan məc­bu­ri köç­kün düş­müş azər­bay­can­lı­la­rın öz tor­paq­la­rı­na qa­yıt­ma­sı, elə­cə də Xo­ca­lı soyq­rı­mı üçün əda­lə­tin bər­pa edil­mə­si üçün bun­dan son­ra fəa­liy­yə­ti­ni da­ha da güc­lən­di­rə­cək. Bu gün Al­ma­ni­ya azər­bay­can­lı­la­rın sər­bəst və ra­hat ya­şa­yıb fəa­liy­yət gös­tər­di­yi in­ki­şaf et­miş bir öl­kə­dir. Al­ma­ni­ya-Azər­bay­can və Av­ro­pa İt­ti­fa­qı-Azər­bay­can əla­qə­lə­ri­nin hər­tə­rəf­li in­ki­şa­fı hər iki xal­qın bi­ri-bi­ri­ni da­ha ya­xın­dan ta­nı­ma­sı, azər­bay­can­lı­la­rın Al­ma­ni­ya­ya in­teq­ra­si­ya­sı­nın sü­rət­lə və ef­fekt­li hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si və on­la­rın ya­şa­dıq­la­rı öl­kə­nin si­ya­si, ic­ti­mai və mə­də­ni hə­ya­tı­na töh­fə­lər ver­mə­si Al­ma­ni­ya­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rın əsas məq­səd­lə­rin­dən bi­ri­dir. Azər­bay­can-Al­man mü­na­si­bət­lə­ri­nin 200 il­dən ar­tıq ta­ri­xə ma­lik ol­ma­sı­na bax­ma­ya­raq, Al­ma­ni­ya kans­le­ri­nin Azər­bay­ca­na sə­fə­ri ta­rix­də bir ilk­dir. Ümid edi­rik ki, bu sə­fər Al­ma­ni­ya-Azər­bay­can və Av­ro­pa İt­ti­fa­qı-Azər­bay­can əla­qə­lə­rin­də ye­ni bir mər­hə­lə­nin əsa­sı­nı qoy­maq­la bə­ra­bər, iki xalq ara­sın­da­kı əla­qə­lə­rin möh­kəm­lən­mə­si­nə də önəm­li töf­hə­lər ve­rə­cək. Bu ba­xım­dan, Al­ma­ni­ya kans­le­ri An­ge­la Mer­ke­lə Azər­bay­ca­na sə­fə­rin­də uğur­lar ar­zu edir və Er­mə­nis­ta­na sə­fə­ri za­ma­nı bu öl­kə­nin rəh­bər­li­yi qar­şı­sın­da Azər­bay­can əra­zi­lə­ri­nin iş­ğa­lı­na son qoy­ma­ğı tə­lə­bə et­mə­yə ça­ğı­rı­rıq. Biz Al­ma­ni­ya­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı­lar da bu is­ti­qa­mət­də im­kan­la­rı­mız da­xi­lin­də­ki bü­tün dəs­tə­yi ver­mə­yə ha­zı­rıq".


Rə­şid RƏ­ŞAD

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyi ilə çap olunur

  • SON XƏBƏR
  • TREND