İs­pa­ni­ya­da Azər­bay­can di­as­po­ru

ye­ni miq­yas­da təş­ki­lat­la­nır

13.08.2018 10:58
556
İs­pa­ni­ya­da Azər­bay­can di­as­po­ruye­ni miq­yas­da təş­ki­lat­la­nır

Bu gün Azər­bay­can di­as­po­ru­nun fəa­liy­yət gös­tər­di­yi öl­kə­lər­dən bi­ri də İs­pa­ni­ya­dır. Han­sı ki, bu öl­kə­yə soy­daş­la­rı­mı­zın mü­ha­ci­rət ta­ri­xi, ora­da­kı azər­bay­can­lı­la­rın sa­yı ba­rə­də müx­tə­lif mə­lu­mat­lar möv­cud­dur.


Dün­ya Azər­bay­can­lı­la­rı Konq­re­si­nin bü­tün dün­ya­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rın sa­yı­na da­ir 2006-cı il­də ya­yın­la­dı­ğı mə­lu­mat­la­ra əsa­sən İs­pa­ni­ya­da 14 min nə­fər et­nik azər­bay­can­lı ya­şa­maq­da­dır (wikiredia.org). Ta­ri­xi mən­bə­lər­dən mə­lum olur ki, is­pan­la­rın Azər­bay­ca­na və azər­bay­can­lı alim­lə­rə ma­ra­ğı hə­lə XII-XIII əsr­lər­dən baş­la­nıb.

Xü­su­si­lə, Azər­bay­ca­nın gör­kəm­li ali­mi Nəs­rəd­din Tu­si­nin əsər­lə­ri o za­man is­pan səy­yah­la­rı və alim­lə­ri­nin bö­yük ma­ra­ğı­na sə­bəb olub. Xris­to­for Ko­lum­bun Ame­ri­ka sə­fə­ri­ni ma­liy­yə­ləş­di­rən İs­pan Kra­lı­nın xə­zi­nə­da­rı, mil­liy­yət­cə yə­hu­di olan Qab­ri­el San­xes onu pul və əş­ya­lar­la tə­min eib. Qab­ri­el San­xe­sin əl­də et­di­yi sə­dəf üçün lə­va­zi­mat­lar içə­ri­si­nə mü­əl­li­fi Nəs­rəd­din Tu­si olan xə­ri­tə, miq­yas (kom­pa­sın qə­dim nö­vü) və di­gər ast­ro­no­mi­ya ci­haz­la­rı da­xil idi. XV əsr­dən eti­ba­rən isə Azər­bay­can döv­lət­lə­ri (Ağ­qo­yun­lu, Sə­fə­vi) Av­ro­pa ilə mün­tə­zəm əla­qə­lər sax­la­yır­dı. Hə­min dövr­də İs­pa­ni­ya ilə də dip­lo­ma­tik və ti­ca­ri mü­na­si­bət­lər qu­rul­muş­du. Xü­su­sən, Şah Ab­ba­sın döv­rün­də qar­şı­lıq­lı əla­qə­lər in­ki­şaf et­miş və 1599-cu il­də Hu­sey­nə­li bə­yin baş­cı­lı­ğı ilə İs­pa­ni­ya Kra­lı­nın hü­zu­ru­na nü­ma­yən­də gön­də­ril­miş­di. Nü­ma­yən­də he­yə­ti­nə Əli­qu­lu bəy, Oruc bəy Ba­yat və Bun­yad bəy da­xil idi. Tur­ki­yə əley­hi­nə mü­qa­vi­lə bağ­la­ma­ğa ge­dən el­çi­lər Xə­zər də­ni­zi, Vol­qa ça­yı, Ru­si­ya, Skan­di­na­vi­ya, Al­ma­ni­ya, İta­li­ya yo­lu ilə ge­də­rək İs­pa­ni­ya­ya çıx­mış və bu­ra­da na­mə­lum sə­bəb­lər üzün­dən xris­ti­an­lı­ğı qə­bul et­miş­di­lər. İs­pan Kra­lı III Fi­lip on­la­rı xaç su­yu­na sal­mış və Əli­qu­lu bə­yə don Fi­lip, Bun­yad bə­yə don Die­qo və Oruc bə­yə isə Don Cu­an adı ver­miş­di. Bu el­çi­lər xris­ti­an­lı­ğı qə­bul et­dik­dən son­ra İs­pa­ni­ya və Av­ro­pa­da öz müs­bət key­fiy­yət­lə­ri­nə gö­rə ta­nın­mış və se­vil­miş­di­lər. 1604-cu il­də isə öl­kə­nin o za­man­kı pay­tax­tı Val­yo­vil­də Azər­bay­can Sə­fə­vi döv­lə­ti­nə aid ki­ta­bın nəşr olun­ma­sın­da Oruc bə­yin ro­lu bö­yük ol­muş­du.


İs­pa­ni­ya­ya soy­daş­la­rı­mı­zın mü­ha­ci­rə­ti XIX əs­rin so­nu - XX əs­rin əv­vəl­lə­rin­də da­ha küt­lə­vi şə­kil alır (olay­lar.az). Av­ro­pa­dan mü­ha­ci­rət edən azər­bay­can­lı­lar İs­pa­ni­ya­nın pay­tax­tı Mad­rid­də və di­gər şə­hər­lər­də məs­kun­la­şır­lar. II dün­ya mü­ha­ri­bə­sin­dən son­ra da xey­li say­da soy­da­şı­mız İs­pa­ni­ya­da məs­kun­laş­ma­lı olur. 1991-ci il döv­lət müs­tə­qil­li­yi­miz elan edil­dik­dən son­ra İs­pa­ni­ya ilə iki tə­rəf­li dip­lo­ma­tik mü­na­si­bət­lər qu­ru­lub və ha­zır­da ti­ca­ri, iq­ti­sa­di, dip­lo­ma­tik sa­hə­lər­də əla­qə­lə­rin in­ten­siv şə­kil­də in­ki­şaf edir. Son sta­tis­tik mə­lu­mat­la­ra əsa­sən İs­pa­ni­ya­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rın təq­ri­bi sa­yı 5 mi­nə ya­xın gös­tə­ri­lir.

İs­pa­ni­ya­da fəa­liy­yət gös­tə­rən Azər­bay­can di­as­por təş­ki­lat­la­rın­dan bi­ri də "Bar­se­lo­na­da­kı Azər­bay­can­lı­lar Cə­miy­yə­ti"dir (Azer­bai­ja­ni So­ci­ety in Bar­ce­lo­na - ASB). Qu­rum ya­ran­dı­ğı gün­dən Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­nin İs­pa­ni­ya­da ta­nı­dıl­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də xey­li iş­lər gö­rüb.


Cə­miy­yə­tin səd­ri Kə­rim Kə­ri­mov 2014-cü il­də Ba­kı Döv­lət Uni­ver­si­te­ti­nin Hü­quq fa­kül­tə­si­ni bi­ti­rib və ma­gistr təh­si­li­mi ye­ni­dən hü­quq sa­hə­si üz­rə Bar­se­lo­na şə­hə­ri­nin ey­ni ad­lı Bar­se­lo­na Uni­ver­si­te­tin­də alıb. İc­ti­mai fəa­liy­yə­tə de­bat­la baş­la­yıb, bun­dan əla­və ola­raq Av­ro­pa­nın ən bö­yük hü­quq tə­lə­bə təş­ki­la­tı sa­yı­lan EL­SA"nın (Eu­ro­pe­an Law Stu­dents" As­so­cia­ti­on) Azər­bay­can nü­ma­yən­də­li­yin­də təş­ki­la­tın baş ka­ti­bi ola­raq fəa­liy­yə­ti­mi da­vam et­di­rib. İs­pa­ni­ya­nın Bar­se­lo­na şə­hə­rin­də fəa­liy­yət gös­tə­rən "Azer­bai­ja­ni So­ci­ety in Bar­ce­lo­na"nın (ASB) tə­sis­çi­si və hal-ha­zır­kı səd­ri­yəm. ASB, Bar­se­lo­na­da və ümu­mən Ka­ta­lo­ni­ya­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rı bir ara­ya gə­tir­mək, on­la­rı əla­qə­lən­dir­mək, mə­də­niy­yə­ti­mi­zin, mil­li də­yər­lə­ri­mi­zin və ta­ri­xi re­al­lıq­la­rı­mı­zın təb­li­ğa­tı məq­sə­di­lə ya­ra­dı­lan azər­bay­can­lı­lar cə­miy­yə­ti­dir. "Rəs­mi ola­raq fəa­liy­yə­ti­mi­zə 2015-ci ilin fev­ral ayı­nın 12-dən baş­la­mı­şıq və hal-ha­zır­da 7 nə­fər­dən iba­rət olan İda­rə He­yə­ti­miz­lə fəa­liy­yə­ti­mi­zi uğur­la da­vam et­dir­mək­də­yik".

İn­di­yə­nə qə­dər Bar­ce­lo­na­da Azər­bay­can­la bağ­lı ke­çi­ri­lən təd­bir­lər haq­qın­da mə­lu­mat ve­rən K.Kə­ri­mov "di­as­po­ra.az"a de­yib ki, "Azer­bai­ja­ni So­ci­ety in Bar­ce­lo­na"nın (ASB) tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ri­lən ilk təd­bi­ri 26 fev­ral 2015-ci il ta­ri­xin­də Bar­se­lo­nan mər­kə­zi kü­çə­sin­də Xo­ca­lı Soyq­rı­mı­nın anıl­ma­sı ilə bağ­lı dinc yü­rüş olub. Ey­ni ta­rix­də, Xo­ca­lı­da baş ver­miş ha­di­sə­lə­ri özün­də əks et­di­rən vi­deo çarx (in­gi­lis di­lin­də) ha­zır­la­na­raq so­si­al şə­bə­kə­lər­də, o cüm­lə­dən Çin Xalq Res­pub­li­ka­sı­nın iki ən bö­yük xə­bər por­ta­lın­da ya­yım­la­nıb. De­di­yi­nə gö­rə, Nov­ruz Bay­ra­mı ilə əla­qə­dar ke­çi­ri­lən təd­bir­də ilk də­fə ola­raq İs­pa­ni­ya­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı ai­lə­lər və tə­lə­bə­lər bir ara­ya gə­lə­rək mil­li au­ra ilə bu bay­ra­mı qeyd edib­lər.


Bun­lar­dan əla­və, di­as­por təş­ki­la­tı müx­tə­lif sil­si­lə təd­bir­lər ke­çi­rir, İs­pa­ni­ya­da­kı azər­bay­can­lı­lar­dan iba­rət fut­bol, vo­ley­bol, te­nis ko­man­da­la­rı­mız for­ma­laş­dı­rı­lır. "Bü­tün bun­lar­da sə­bəb tə­bii ki, tez tez bir ara­ya yı­ğış­ma­ğı­mız həm­çi­nin Bar­se­lo­na­da baş tu­tan müx­tə­lif ya­rış­lar­da iş­ti­rak et­mək­dir".


Təş­ki­lat ola­raq Azər­bay­ca­nı İs­pa­ni­ya­da ta­nı­dıl­ma­sı yo­lun­da atı­lan iş­lə­rə gə­lin­cə, cə­miy­yət səd­ri de­yir ki, "Azer­bai­ja­ni So­ci­ety in Bar­ce­lo­na" üzv­lə­ri mü­tə­ma­di ola­raq Bar­se­lo­na­da ya­şa­yan öl­kə­mi­zin xa­ri­ci dost­la­rı­nın təş­kil et­miş ol­du­ğu təd­bir­lə­rə də­vət alır və bu gö­rüş­lər Azər­bay­ca­nı­mı­zın müs­bət mə­na­da ge­niş küt­lə tə­rə­fin­dən ta­nın­ma­sı­na zə­min ya­ra­dır. "Bar­se­lo­na­da fəa­liy­yət gös­tə­rən di­gər öl­kə­lə­rin di­as­por fəa­liy­yə­ti ilə məş­ğul olan təş­ki­lat­lar­la qar­şı­lıq­lı ola­raq əmək­daş­lıq­la­rı­mız və bu­nun nə­ti­cə­sin­də dost­luq əla­qə­lə­ri­miz gü­nü gün­dən art­maq­da­dır. Qeyd edim ki, hal-ha­zır­da Bar­se­lo­na­da bəd­nam qon­şu­la­rı­mı­zın - er­mə­ni­lə­rin di­as­por fəa­liy­yə­ti güc­lü­dür. Biz bu­nun "qon­dar­ma er­mə­ni soyq­rı­mı"nın 100 il­li­yi ilə əla­qə­dar təş­kil et­miş ol­duq­la­rı yü­rüş za­ma­nı şa­hi­di ol­duq. Bü­tün bun­la­rı nə­zə­rə ala­raq biz, Bar­se­lo­na­da­kı Azər­bay­can di­as­po­ru­nun güc­lən­mə­si­ni qar­şı­mı­za ən əsas məq­səd ola­raq qoy­mu­şuq və bu is­ti­qa­mət­də iş­lə­ri­miz uğur­la da­vam et­mək­də­dir".

K.Kə­ri­mov "Bar­se­lo­na­da­kı Azər­bay­can­lı­lar Cə­miy­yə­ti"nin gə­lə­cək fəa­liy­yə­ti, plan­la­rı və təd­bir­lə­ri haq­qın­da da da­nı­şıb. Cə­miy­yət səd­ri bil­di­rib ki, Azər­bay­ca­nın Bar­se­lo­na­da ya­şa­yan xa­ri­ci dost­la­rı­nın iş­ti­ra­kı ilə hər ay "Azər­bay­can mə­də­niy­yət gün­lə­ri"nin ke­çi­ril­mə­si, Azər­bay­can mil­li film­lə­ri­nin nü­ma­yiş et­di­ril­mə­si və bir sı­ra bu ki­mi təd­bir­lər sil­si­lə­si də təş­ki­la­tın növ­bə­ti hə­də­fi­dir.


Ye­ri gəl­miş­kən, 2017-ci ilin fev­ral ayı­nın 12-də "Bar­se­lo­na­da­kı Azər­bay­can­lı­lar Cə­miy­yə­ti"nin tə­şəb­bü­sü və Azər­bay­ca­nın İs­pa­ni­ya­da­kı sə­fir­li­yi­nin dəs­tə­yi ilə Bar­se­lo­na şə­hə­rin­də "Azər­bay­can Evi"nin (Ca­sa Azer­ba­iy"n) açı­lış mə­ra­si­mi olub (AZƏR­TAC). Təd­bi­rə Ka­ta­lo­ni­ya­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı ai­lə­lər, təh­sil alan tə­lə­bə­lər və di­gər qo­naq­lar qa­tı­lıb.


"Bar­se­lo­na­da­kı Azər­bay­can­lı­lar Cə­miy­yə­ti"nin səd­ri Kə­rim Kə­ri­mov İs­pa­ni­ya­da ilk də­fə "Azər­bay­can Evi"nin fəa­liy­yə­tə baş­la­ma­sı­nın mü­hüm ha­di­sə ol­du­ğu­nu qeyd edib. O, "Azər­bay­can Evi"nin fəa­liy­yə­ti­nin Bar­se­lo­na­da və ümu­mi­lik­də Ka­ta­lo­ni­ya­da ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rı bir ara­ya gə­tir­mək, on­la­rı əla­qə­lən­dir­mək, mil­li də­yər­lə­ri­mi­zin və ta­ri­xi re­al­lıq­la­rı­mı­zın təb­li­ğa­tı is­ti­qa­mə­tin­də bö­yük töh­fə ve­rə­cə­yi­ni, Bar­se­lo­na şə­hə­ri­nin mul­ti­kul­tu­ral si­ma­sın­da özü­nə­məx­sus yer tu­ta­ca­ğı­nı vur­ğu­la­yıb.

Bu ara­da, bu ilin ma­yın­da Av­ro­pa Azər­bay­can­lı­la­rı Konq­re­si­nin (AAK) pre­zi­den­ti Sa­hil Qa­sı­mov İs­pa­ni­ya­nın Ka­ta­lo­ni­ya Mux­tar Res­pub­li­ka­sın­da di­as­por üzv­lə­ri ilə gö­rüş ke­çi­rib. AAK-dan "re­port.az"a bil­di­ri­lib ki, gö­rüş za­ma­nı Bar­se­lo­na Azər­bay­can­lı­la­rı Cə­miy­yə­ti­nin səd­ri Kə­rim Kə­ri­mov böl­gə­də­ki di­as­por fəa­liy­yə­ti ba­rə­də mə­lu­mat ve­rib. Onun söz­lə­ri­nə gö­rə, cə­miy­yət­lə­ri­nin ək­sə­riy­yə­ti gənc­lər­dir və Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­nin İs­pa­ni­ya­da təb­li­ğin­də fə­al­dır­lar: "Təş­ki­la­tı­mız İs­pa­ni­ya­nın əra­zi bü­töv­lü­yü­nü dəs­tək­lə­yir, Ka­ta­lo­ni­ya və Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin ey­ni­ləş­dir­mək və pa­ra­lel­lik gös­tər­mək is­tə­yən er­mə­ni lob­bi­si­nə qar­şı inad­lı mü­ba­ri­zə apa­rır".


Son vaxt­lar Ka­ta­lo­ni­ya­da er­mə­ni lob­bi­si­nin xey­li ak­tiv­ləş­di­yi­ni de­yən Kə­ri­mov İs­pa­ni­ya­nın yer­li si­ya­sət­çi­lə­ri ilə əla­qə­lə­ri möh­kəm­lən­dir­dik­lə­ri­ni bil­di­rib. Bar­se­lo­na Azər­bay­can­lı­la­rı Cə­miy­yə­ti­nin AAK-a üzv­lük mə­sə­lə­si də mü­za­ki­rə olu­nub.


Gö­rüş­də İs­pa­ni­ya­da Azər­bay­can di­as­po­ru­nun ye­ni miq­yas­da təş­ki­lat­lan­ma­sı­na start ve­ril­mə­si ilə bağ­lı plan­lar­dan da da­nı­şı­lıb.

Sa­hil Qa­sı­mov da­ha son­ra Bar­se­lo­na­da İs­pa­ni­ya­nın ta­nın­mış hü­quq­şü­na­sı Xa­ver Me­di­na Or­tiz və xa­nı­mı Te­re­sa Pi­nol ilə gö­rü­şə­rək on­la­rın Azər­bay­can di­as­po­ru ilə əmək­daş­lı­ğı­nı mü­za­ki­rə edib. Azər­bay­ca­na xü­su­si rəğ­bə­ti­ni ifa­də edən Xa­vi­er Or­tiz Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si və Xo­ca­lı soy­qı­rı­mı ilə bağ­lı hə­qi­qət­lə­rin dün­ya­ya çat­dı­rıl­ma­sın­da ma­raq­lı ol­du­ğu­nu bil­di­rib.


Gö­rüş za­ma­nı AAK-ın İs­pa­ni­ya rəs­mi­lə­ri və si­ya­sət­çi­lə­ri ilə əmək­daş­lı­ğın güc­lən­di­ril­mə­si də mü­za­ki­rə olu­nub.


Mu­rad MƏM­MƏD­Lİ

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyi ilə çap olunur

  • SON XƏBƏR
  • TREND